Bir kaza sonrası aracın onarılıp onarılmayacağına karar verme süreci, sadece teknik değil, aynı zamanda ekonomik bir değerlendirmedir. Bu değerlendirme sonucunda araç iki farklı statüden birine ayrılır.
1. Pert (Tam Hasar) Nedir?
Sektörel dilde “Pert”, teknik dilde ise “Tam Hasar” olarak adlandırılan bu durum, aracın onarımının imkansız olduğu veya onarım maliyetinin aracın piyasa değerine (rayiç bedel) ulaştığı durumları ifade eder.
-
Teknik Pert: Aracın güvenli bir şekilde trafiğe çıkmasının mümkün olmadığı, şasi veya ana iskeletin geri dönülemez hasar aldığı durumlardır.
-
Ekonomik Pert: Aracın onarımı teknik olarak mümkün olsa bile, masrafların aracın piyasa değerine çok yakın olması nedeniyle onarılmasının rasyonel bulunmamasıdır.
2. Ağır Hasar Nedir?
Ağır hasar, aracın ciddi bir darbe aldığı ancak onarımının ekonomik ve teknik olarak mümkün görüldüğü durumdur. SEDDK’nın 2025/12 sayılı genelgesiyle netleşen kriterlere göre; onarım masraflarının aracın rayiç değerinin %60’ını aşması durumunda araç “Ağır Hasarlı” olarak sınıflandırılır.
Karşılaştırma Tablosu: Temel Farklar
| Özellik | Ağır Hasar | Pert (Tam Hasar) |
| Onarım Durumu | Onarılabilir ve trafiğe çıkabilir. | Onarılmaz, trafikten çekilir. |
| Maliyet Eşiği | Rayiç bedelin %60 ve üzeri. | Rayiç bedelin %100’üne yakın veya üstü. |
| Trafik Kaydı | “Ağır Hasarlı” kaydı ile trafiğe devam. | “Çekme Belgeli” veya “Hurda Belgeli” olur. |
| Piyasa Değeri Kaybı | %30 – %50 arası değer kaybı yaşar. | Araç bedelinin tamamı sigortalıya ödenir. |
Hasar Tespit ve Ödeme Süreci Nasıl İşler?
Bir kaza gerçekleştikten sonra süreç şu adımlarla ilerler:
-
Eksper Ataması: Sigorta şirketi veya sigortalı tarafından atanan bağımsız eksper, aracı fiziksel olarak inceler.
-
Parça ve İşçilik Maliyeti: Eksper, orijinal parça fiyatları ve yetkili servis işçiliklerini baz alarak bir onarım bütçesi çıkarır.
-
Rayiç Bedel Tespiti: Aracın kaza tarihindeki emsal piyasa değeri (km, hasarsızlık durumu, donanım vb. kriterlerle) belirlenir.
-
Ekonomik Analiz: Eğer onarım maliyeti, aracın piyasa değerinin belirli bir yüzdesini (genellikle %60) geçiyorsa sigorta şirketi aracı tamir edip ağır hasar kaydı oluşturur. Maliyet aracın değerini buluyorsa perte ayırır.
2026 Yılında Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar
SEDDK 2025/12 Genelgesi Etkisi: Yeni düzenlemeyle birlikte, ağır hasarlı araçların tekrar trafiğe çıkabilmesi için “onarımın teknik standartlara uygun yapıldığına dair” denetimler sıkılaştırılmıştır. Artık sigorta şirketleri, trafik tescil belgesinde gerekli şerhler düşülmeden tazminat ödemesi yapmamaktadır.
Ağır Hasar ve Pert konusunda öncelikle değerlendirilen parçalar
Ek-1: Parça Listesi
1- Sağ/sol ön şasi kolu.
2- Sağ/sol arka şasi kolu.
3- Taban ile birlikte sağ/sol marşpiyel.
4-Tavan sacı.
5- Sağ/sol orta direk.
6- Ön göğüs sacı.
7- Tavan sacı ön/arka travers.
8- Elektrikli araç bataryası ve elektrikli araçlarda ana enerji hattı.
9- Hava yastıkları ve sürücü/yolcu emniyet sistemleri.
10- Ana elektrik tesisat ve elektronik sistem parçaları.
11- Kamyon ve çekici türündeki araçların sürücü kabini.
SEDDK 2025/12 Genelge Metni :
https://www.seddk.gov.tr/upload/Duyurular/2025-12%20Say%C4%B1l%C4%B1%20Genelge.pdf
