2030’DA 3 ARAÇTAN 1’İ MOTOSİKLET OLACAK
2020-2025 döneminde trafikteki motorlu bisiklet sayısı yüzde 263 artarak, toplam motosiklet ve motorlu bisiklet sayısı 7.1 milyonu aşmış. Bu araç grubunun toplam motorlu araçların içerisindeki payı yine aynı dönemde yüzde 14.5’ten yüzde 21.15’e yükselmiş. Trafikte bulunan her 5 araçtan 1’i motosiklet ve motorlu bisikletlerden oluşuyor.
Yapılan projeksiyonlara göre, 2020-2025 arasında yüzde 102.4 artan motosiklet sayısının, 2030 yılına gelindiğinde 14.3 milyona ulaşacağı öngörülüyor. Bu durum, 2030 yılında trafikteki yaklaşık her 3 araçtan 1’inin motosiklet olacağını ve risk boyutunun iki katına çıkacağını gösteriyor.
2025 yılında meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı motosiklet kazaları bir önceki yıla göre yüzde 18.6 artarak, 144 bin 618 olmuş.
HER 2 KAZADAN 1’İNE MOTOSİKLET KARIŞIYOR
2025 yılı trafik verileri incelendiğinde motosiklet ve motorlu bisikletlerin yoğun olarak kullanıldığı şehir içi alanlarda meydana gelen trafik kazalarında artış eğilimi devam ediyor. Şehir içi kazaların yaklaşık yarısına hatta bazı yıllarda yarısından bile fazlasına motosiklet türü araçlar karışıyor. Şehir içlerinde her 2 kazadan 1’ine motosiklet türü taşıtlar karışıyor.
Motosiklet ve motorlu bisiklet kazalarındaki yüksek kusur oranları dikkat çekici boyutta. Motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüleri, yüzde 69 gibi baskın bir oranla kazalarda kusurlu taraf. Kazaların yarısından fazlası (yüzde 52) doğrudan ve sadece motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüsü hatasından kaynaklanıyor.
Bakanlığın raporu, trafik kompozisyonunun motosiklet lehine radikal şekilde değiştiğini ve bu durumun trafik güvenliğini doğrudan tehdit eden risk sarmalına dönüştüğünü de ortaya koyuyor. 2022-2025 arasında ölümlü ve yaralanmalı trafik kazaları 68 bin 964’ten 144 bin 618’e çıkarak yüzde 109.7’lik artış gösteriyor. 2024 ile 2025 verileri kıyaslandığında söz konusu oransal artış yüzde 18.6. Motosiklet ve motorlu bisiklet kazalarında 2025 yılında bin 675 kişi hayatını kaybederken, yaralı sayısı 173 bin 992 olmuş.
HER 2 MOTOSİKLETTEN 1’İ TRAFİKTE SİGORTASIZ
Bunları ben söylemiyorum, İçişleri Bakanlığı’nın hazırladığı raporda yazıyor. Bir de işin sigorta boyutuna bakalım ki, orada da durum hiç farklı değil. Trafikteki 7.1 motosikletin yaklaşık 2.6 milyonu motorlu bisiklet. Motorlu bisikletler trafik tesciline tabi ve plakaları olmasına karşın şimdilik zorunlu trafik sigortası kapsamında değiller. Şimdilik diyorum, çünkü 2027’nin başından itibaren bunlar da trafik sigortasını zorunlu yaptıracak. 4.5 milyon motosikletin ise zorunlu trafik sigortası yaptırması gerekiyor. Peki, ne kadarı sigorta yaptırıyor? Sadece yüzde 50’si. Yani, bugün her 2 motosikletten 1’i trafikte sigortasız dolaşıyor.
Bu ne anlama geliyor? O iki motosikletten biri, trafikte araca ya da yaya çarptığında, trafik sigortası da olmadığından işler her iki taraf için iyice karışıyor. Hele bir de ölümlü ve yaralanmalı kazaysa olayın boyutu daha da büyüyor. Devreye sigortadaki Güvence Hesabı giriyor, tazminat ödüyor, sonra ödediği tazminatı motosiklet sürücüsünden mahkeme yoluyla almaya çalışıyor. Maddi hasarlı kaza ise uğraş dur ki, motosikletçiden zararı alabilesin.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI’NA ÖNERİM
İçişleri Bakanlığı bu gidişe dur demek ve motosiklet kazalarını aza indirmek için kapsamlı bir eylem planı hazırladı. Detaylarına burada girmeyeceğim. Özetle; kampanya ve eğitimler aracılığı ile farkındalığın artırılması, gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi, denetimlerin etkinliğinin artırılarak trafik kazalarının azaltılması ve ciddi yaralanmalar ile can kayıplarının önlenmesini hedefleniyor.
Ancak planda, işin sigorta boyutu eksik. Sigorta raporlarına göre, trafikte sigortasızlık oranı en yüksek araç grubu, motosikletler. Artık denetimlerle mi olur, başka bir şey mi yapılır; o tarafını bilemem, ama öncelikle trafikteki bu motosikletlerin trafik sigortasını yaptırmaları sağlanmalı. Madem 2030’da 3 araçtan 1’i motosiklet olacak; eylem planın ilk maddelerinden biri, ‘trafikte sigortasız motosiklet kalmayacak’ olmalı.
Kaynak: Noyan DOĞAN / Hürriyet
