Bu yazıda; sigortacılık sektöründe kariyer imkanlarını mümkün olduğunca öğrenci arkadaşlara açıklamak istiyorum. Sektördeki kurum ve kuruluşlarda hangi şartlarda görev alabilecekleri ya da kendi işlerini yapabilmeleri için ne tür fırsatların bulunduğunu elimden geldiğince ifade etmeye çalışacağım. Umarım faydalı olur.
1. SEDDK (Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu) da Kariyer İmkanları
Sigortacılık sektörünün düzenleyici ve denetleyici kamu otoritesi, diğer bir deyişle devlet kurumu SEDDK’dır. Bu Kurumun asli görevleri sigortacılık uzmanları tarafından yerine getirilmektedir.
Bu Kurumda meslek personeli olarak görev yapabilmenin ilk şartı Kurumun açtığı “Sigortacılık Uzman Yardımcılığı” sınavının kazanılmasıdır. Bu sınavlarda mezuniyet şartı “en az dört yıllık lisans eğitimi veren; hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler, mühendislik fakülteleri ile ekonometri, aktüerya bilimleri, bankacılık, sigortacılık, bankacılık ve sigortacılık, finans, matematik, istatistik bölümlerinden mezun olmak” şeklinde belirlenmiştir. Görüleceği üzere “sigortacılık” ya da “aktüerya” gibi bölümlerin çok sayıda rakipleri bulunmaktadır. Bu durum çok çalışılmasını gerekli kılmaktadır.
Kurum kendi sınavlarına çağıracağı adayları ilgili branşlardaki KPSS ve yabancı dil puanları (yabancı dilde en az C isteniyor) üzerinden sıralamaya tabi tutmaktadır. Bu sıralama çerçevesinde, alacağı kişi sayısının 20 katını sınava çağırmaktadır. Sınav yazılı ve sözlü (mülakat) olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Esasen KPSS’den 85 ve üzeri ile dil sınavından en az C alınması rakiplere karşı ciddi bir avantaj sağlamaktadır.
SEDDK’ya “Sigortacılık Uzman Yardımcısı” olarak giren kişilerin kariyer basamakları, başarı durumlarına göre “Sigortacılık Uzmanı”, “Grup Başkanı”, Daire Başkanı”, “Başkan Yardımcısı”, “Kurul Üyesi” ve “Kurul Başkanı” şeklinde devam edebilmektedir.
Kurumda meslek personeli dışında; Çözümleyici, Bilgisayar İşletmeni, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni, Memur, Sekreter, Şoför, Avukat, Hemşire, Programcı, Teknisyen, Hizmetli ve Dağıtıcı kadroları bulunmakta olup her bir unvana atanabilmek için belirli kriterler mevcuttur.
2. Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketlerinde Kariyer İmkanları
Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin her birinde kimi zaman aynı isimlerle kimi zaman farklı isimlerle yeni mezun öğrenciler için kariyer fırsatları mevcuttur. Sigortacılık bölümlerinde öğrenim gören arkadaşların öncelikle öğrenim gördükleri sırada aldıkları dersleri çok iyi öğrenmeleri gerekmektedir. Bu dersler her ne kadar teorik kalsa bile sonraki hayatlarında büyük yarar sağlar. İkinci olarak sigortacılık sektöründe hangi tür gelişmeler yaşandığı konusunu da mümkün olduğu kadar sigorta medyasından ya da sosyal medyadan izlemeleri faydalı olacaktır.
Sigortacılık tekniği ile ilgili konular, çeşitli sigorta branşlarına ilişkin genel şartların ve tarife yapmanın öğrenilmesi, reasürans teknikleri gibi konularda imkanları çerçevesinde sertifika programlarına katılmaları tavsiye edilir.
Bunlara ilave olarak son dönemde özellikle muhasebede TFRS 17 konularına hakimiyeti olan personel ile aktüerlere ihtiyaç olduğu görülmektedir. Ayrıca iç sistemler konularına hakim personel ihtiyacı da mevcuttur. Bu nedenlerle, muhasebe/finans bilgisi olan ve bu alanda ders almış olanların TFRS17 üzerinde de çalışmaları kendilerine yarar sağlayacaktır.
Aktüerlikte ise mevzuat gereği şu şekilde kademeler mevcuttur.
“Stajyer Aktüer” unvanının alınabilmesi için aşağıda yer alan birinci seviye derslerin tamamının sınavlarının kazanılması gerekmektedir.
a) Birinci Seviye Sınavları
1) Temel Sigortacılık ve Ekonomi
2) Matematik
3) İstatistik ve Olasılık
4) Finansal Matematik
“Yardımcı Aktüer” unvanının alınabilmesi için yukarıda yer alan birinci seviye derslerin tamamının sınavlarının kazanılmasına ilave olarak aşağıdaki ikinci seviye derslerin de tamamının sınavlarının kazanılması gerekmektedir.
b) İkinci Seviye Sınavları
1) Muhasebe ve Finansal Raporlama
2) Sigorta Matematiği (Hayat ve Hayat Dışı)
3) Risk Analizi ve Aktüeryal Modelleme
4) Finans Teorisi ve Uygulamaları
“Aktüer” unvanının alınabilmesi için “Yardımcı Aktüer” unvanına sahip olunması ve ilave olarak aşağıdaki üçüncü seviye derslerin tamamının sınavlarının kazanılması gerekmektedir.
c) Üçüncü Seviye Sınavları
1) Finans, Yatırım ve Risk Yönetimi
2) Hayat Dışı Sigortalar
3) Hayat Sigortaları
4) Sağlık Sigortaları
5) Emeklilik Sistemleri
Görüleceği üzere “aktüer” unvanının kazanılması için toplam 13 dersin sınavının verilmesi gerekmektedir. Bununla beraber örneğin yalnızca en alt düzey olan birinci seviyedeki 4 dersin sınavını vererek “stajyer aktüer” unvanını alabilenler için bile sigorta şirketleri nezdinde kariyer imkanları mevcuttur.
Dolayısıyla öğrenci arkadaşlara tavsiyemiz bu derslerin sınavlarına öğrencilikleri devam ederken girmeye başlamalarıdır. Aktüer olabilmek için lisans derecesi şart olmakla beraber, bahsi geçen 13 dersin sınavlarına girebilmek için mezuniyet şartı yoktur.
Aktüerlik ile ilgili sınavlar Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM) tarafından yapılmakta olup, her yıl her dersten en az bir sınav açılmaktadır. SEGEM web sayfasından ilanlar takip edilebilir.
Sigorta ve emeklilik şirketlerinde kariyer yapmanın bir başka yolu da “Bireyel Emeklilik Aracısı” olmaktır. Bu çerçevede adaylar;
- 4 yıllık yükseköğrenim yapmış olmak (tüm bölümler) veya
- 2 yıllık bankacılık, sigortacılık, borsa ve finans, finans, işletme, maliye, menkul kıymetler ve sermaye piyasası, muhasebe, para ve sermaye yönetimi, pazarlama ve satış yönetimi ön lisans programlarından mezun olmak ya da
- Lise veya dengi okul mezunu olmak ve şirketlerde, sigorta şirketlerinde, sigorta acentelerinde, sigorta brokerlerinde, bankalarda, sermaye piyasası aracı kurumlarında veya Bakanlıkça uygun görülen benzeri malî kuruluşlarda şirket personeli olarak sınav başvuru tarihi itibarıyla son üç yıl içinde toplam en az bir yıl süreyle çalışmış olmak ya da Bakanlıkça uygun görülen kamu istihdam programları kapsamında bireysel emeklilik aracılığına ilişkin kurs ve stajı başarıyla tamamlamış olmak
şartlarını taşımak kaydıyla BES Aracılığı sınavlarına girebileceklerdir. Bu sınavlar Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından yapılmakta olup, ilanların ve sınavda çıkacak konuların EGM web sayfasından öğrenilmesi mümkündür.
3. Aracılar (Sigorta ve Reasürans Brokerleri ile Sigorta Acenteleri) Ya Da Eksperler Nezdinde Kariyer İmkanları
Sigorta ve reasürans brokerleri nezdinde kariyer basamaklarının ilk adımı “broker teknik personeli” unvanının kazanılmasıdır. Bu unvan için gerekli sınava girebilme şartları aşağıdaki tabloda verilmektedir.
Bu deneyim sürelerine sahip olan kişiler “broker teknik personeli” sınavına girecek, bu sınavı kazandıkları takdirde bu unvanı alacaklardır. Sınav SEGEM tarafından yapılmaktadır. İlanlar takip edilmelidir.
Sigorta acentelerinde de kariyer basamaklarının ilki “acente teknik personeli” unvanının kazanılmasıdır. Bu unvanı almak için gerekli sınava girme şartları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
* Sigortacılık ile ilgili bölümler sigortacılık, bankacılık ve sigortacılık, risk yönetimi ve aktüerya bölümleridir.
– Bireysel emeklilik mevzuatı çerçevesinde aracılık yapma yetkisine sahip kişiler 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen yeterlilik sınavını kazanmaları şartıyla teknik personel olarak kabul edilir.
Yeni mezun arkadaşlar bir sigorta eksperinin yanında da çalışabilirler. Bu çalışmalar onlar için değerli bilgi ve deneyimi sağlar. Bu deneyimin sigorta eksperliği kurslarına katılıp sınav kazanılarak da taçlandırılması mümkündür.
4. Kendi İşlerini Kurmak
Öğrenci arkadaşlar mezuniyet sonrasında kendi işlerini de kurabilirler. Bu işler;
- Sigorta Eksperliği yapmak,
- Kendi sigorta veya reasürans brokerliği işini kurmak,
- Kendi sigorta acenteliği işini kurmak
olarak sayılabilir. Ancak bu noktada da bazı ön şartlar ve deneyim ve mezuniyet şartları söz konusudur.
Sigorta eksperliği için;
- Kara araçları,
- Hava, deniz ve demiryolu araçları,
- Emtia ve kıymete ilişkin nakliyat,
- Yangın, doğal afet, kaza ve hırsızlık,
- Mühendislik,
- Kredi ve finans – Emniyeti suistimal, hukuksal koruma ve destek,
- Sağlık, hastalık ve ferdi kaza,
- Tarım ve hayvan hayat
branşlarında kurs açılmış olması ve bu kursun sonunda yapılacak sınavın kazanılmış olması, devamında ise en az 6 ay bir eksperin yanında staj yapılması gerekmektedir. Mezuniyet şartı “Kara Araçları” için 2 yıllık, diğer branşlar için 4 yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olma şeklindedir. Kursların açılması ile ilgili ilanlar hem SEGEM’in hem de TOBB SEİK’in web sayfasından takip edilebilir.
Bir de bu kategorilerden ayrı olarak TARSİM Eksperliği mevcuttur. Bu eksperlik için temel şartlar ziraat mühendisi, ziraat teknikeri, veteriner ya da veteriner sağlık teknikeri olmak şeklindeki şartlardır. Şartlar zaman içerisinde değişebileceğinden ayrıntılı bilgiler TARSİM web sayfasından alınabilir.
Sigorta ve reasürans brokerliği sahibi olmak için gereken diğer şartların yanında en önemli şartlardan biri de asgari sermaye şartıdır. Brokerlik için asgari sermaye şartı 2026 yılı başlarında güncellenerek 5 milyon TL civarına getirildi. Reasürans brokerliği ruhsatı da alındığı takdirde bu rakam 6,6 milyon TL civarına geliyor. Şube açılması durumunda da her bir şube için ilave 410 milyon TL sermaye gerekiyor.
Broker teknik personeli ile ilgili şartları yukarıda açıklamıştım. Şimdi de yöneticiler için gereken şartlar tablosunu veriyorum.
Sigorta veya reasürans brokerliği için kendi iş yerinizi açmak istiyorsanız yukarıda gösterilen şartlar çerçevesinde kendi durumunuza göre bir yol haritası oluşturabilirsiniz.
Sigorta acenteliği için de gereken önemli şartlardan biri asgari sermayedir. Bu sermaye tutarı da 2026 yılı başında güncellendi. Sermaye rakamı 4,2 milyon TL oldu. Şube açarak çalışmak isteyenler için asgari sermaye 5,1 milyon TL + her bir şube için 415 bin TL olarak belirlendi. Yöneticiler için şartlar ise aşağıdaki gibidir.
SİGORTA ACENTELERİ VE YÖNETİCİLER İÇİN ŞARTLAR
* Sigortacılık ile ilgili bölümler sigortacılık, bankacılık ve sigortacılık, risk yönetimi ve aktüerya bölümleridir.
Sigorta acenteliği için kendi iş yerinizi açmak istiyorsanız yukarıda gösterilen şartlar çerçevesinde kendi durumunuza göre bir yol haritası oluşturabilirsiniz.
5. Diğer Kariyer Alanları
Sektöre destek hizmeti veren kuruluşlarda da kariyer imkanları mevcuttur. Bu kuruluşlar çok geniş bir yelpazede faaliyet gösteriyorlar. Genel olarak asistans firmaları olarak da adlandırılmaktadırlar.
Sektörde Güvence Hesabı, Sigortacılık Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM), Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM), Sigortacılık Eğitim Merkezi (SEGEM), Sigorta Tahkim Merkezi gibi kuruluşlar ile TSB, TOBB SAİK, TOBB SEİK, Sigorta ve Reasürans Brokerleri Derneği gibi meslek örgütleri de mevcuttur. Buralarda da ihtiyaca göre eleman alımı yapılabilmektedir.
Şimdilik yazacaklarım bu kadar. Ustamızın adı Hıdır elimizden gelen budur. Sevgi ve saygılarımla değerli arkadaşlar.
Dr. Ahmet Genç
(E.) Hazine Müsteşar Yardımcısı
Sigortacılık Düşünce Merkezi Başkanı
Kaynak: Cafe Poliçe
