Sektörün usta kalemlerinden Noyan Doğan’ın, Zorunlu Afet Sigortası hakkındaki yazısı aşağıda…
…
Geçen cuma ve cumartesi günleri bir toplantı nedeniyle sel felaketinin yaşandığı Adana’daydım.
Adanalılara bile ‘biz böyle yağış germedik’ dedirten bir felaketti. Sadece Adana mı? Son bir haftaya bakın; sel felaketi nedeniyle İzmir, Antalya, Mersin başta olmak üzere birçok ilde yaşanan sel afetinde ev ve işyerlerini su bastı. Zarar büyük; özellikle de evlerde. Zarar gören bu ev ve işyerlerinin neredeyse tamamının hiçbir sigorta güvencesi de yok. Olmadığı için de vatandaşlar zararlarını kendi karşılayacak.
Uzmanlara göre 2026 yılı afetlerle başladı ve böyle de devam edecek. Adana’da sel zararını görünce, ‘zorunlu afet sigortası vardı, ne oldu?’ diye geçti aklımdan. Sahiden; 2024 yılında çıkması gereken zorunlu afet sigortasına ne oldu?
İŞTE AFET SİGORTASININ DETAYLARI
Unutanlar vardır diye hatırlatayım. DASK kapsamındaki zorunlu deprem sigortası yerini; başta deprem ve sel olmak üzere tüm afetleri kapsayan zorunlu afet sigortasına bırakacak. Bugün 11.7 milyon konutun zorunlu deprem sigortası bulunuyor ki, bu da tüm konutların yüzde 59’nun depreme karşı sigortası olduğu anlamına geliyor. İşte vatandaşın elindeki zorunlu deprem sigortası, zorunlu afet sigortasına dönüşecek.
Bugüne kadar deprem sigortasının kapsamı dışında tutulan köylerdeki konutlar da afet sigortası kapsamına alınacak. Afet sigortasının içinde özellikle sel afeti için 150 bin lira acil ihtiyaç teminatı da olacak. Tabi bu tutar 2024 yılında belirlenen rakamdı; muhtemelen yukarı yönlü revize edilecektir. Bu sayede konutu selden zarar gören vatandaşa, acil ihtiyaçlarını karşılaması için DASK hemen 150 bin lira ödeyecek. Sonrasında ise ne kadar hasar oluşmuşsa, o hasarı da DASK karşılayacak. Zorunlu afet sigortası uygulamaya geçseydi, bugün Adana, Mersin, İzmir, Antalya’da yaşanan sel afetinde vatandaş mağdur olmayacaktı. Önce alacağı 150 bin lira ile temizlik, onarım, eşya yenileme gibi acil ihtiyaçlarını karşılayacaktı; sonrasında da konutundaki tüm hasarı alacaktı.
İşin uzmanlarına soruyorum, ‘ne oldu afet sigortasına?’ diye; eli kulağında, bugün yarım Meclis gündemine yasa tasarısı olarak gelir diyorlar. Hoş, son bir buçuk yıldır eli kulağında, herhangi bir torba yasa tasarısının içine girmeyi bekliyor ama bir türlü gündeme gelemiyor. Nedenini de kimse bilmiyor.
VATANDAŞA MALİYETİ NE OLACAK?
Belki, vatandaşa ek maliyet gelsin istenmiyor olabilir. Onun da hesabını yaptım. Açıkça söyleyeyim, bugün en ucuz sigorta zorunlu deprem sigortası. Ortalama DASK primi yıllık 1.800 lira. Mesela, kasko sigortasının ortalama primi 16 bin liralarda, zorunlu trafik sigortasının yine ortalama primi 10-11 bin liralarda, konut paket poliçesinin fiyatı eşya dahil 9-10 bin liralarda. Bu açıdan değerlendirildiğinde verdiği teminat ve içeriği ile mukayese edildiğinde DASK, en ucuz sigorta. Peki, zorunlu afet sigortası başladığında 1.800 lira kaç liraya çıkacak? Yine ortalama 2.300 lira olacak. Aradaki fark yıllık 500 lira, aylık 42 lira. Yıllık 2.300 lirayı böl 12 aya, aylık 191 lira, günlük 6.3 lira.
Şimdi biz, Adana’da, Mersin’de, İzmir’de, Antalya’daki selden evi zarar gören vatandaşa, ‘zorunlu deprem sigortası maalesef sel zararını karşılamıyor, ama yıllık 500 lira fazladan ödersen başta sel olmak üzere tüm afetlerde oluşacak zararını sigorta karşılayacak’ desek; vatandaş, ‘gerek yok, almayayım mı?’ diyecek.
Özetle, afet sigortasında geç kaldık, kalmaya da devam ediyoruz. Bugün Meclis gündemine gelse, yasalaşsa, hemen uygulama başlar. Buna vatandaş da hazır, sigortacılar da hazır.
