Denizcilik sektöründe insansız ve otonom gemilerin yaygınlaşması, deniz sigortacılığında yeni teminat modellerine duyulan ihtiyacı artırıyor. Özellikle siber saldırılar, uzaktan kontrol sistemleri ve yazılım kaynaklı operasyonel riskler, mevcut sigorta uygulamalarının yeniden değerlendirilmesini gündeme taşıyor.
Otonom Gemilere Yeni Sigorta Güvencesi
Uluslararası deniz sigortası sektöründe faaliyet gösteren bir çalışma grubu, otonom gemilerin karşı karşıya olduğu özel riskleri güvence altına alabilecek yeni bir karşılıklı sigorta (mutual insurance) kuruluşu oluşturulmasını değerlendiriyor. Girişimin temel amacı, sigorta teminatlarına ilişkin belirsizliklerin otonom deniz taşımacılığının gelişmesini engellemesinin önüne geçmek.
Otonom gemiler, seyir ve operasyon süreçlerinin önemli bölümünü dijital sistemler, sensörler ve kara merkezlerinden yürütülen uzaktan kontrol mekanizmalarıyla gerçekleştiriyor. Bu teknoloji beraberinde siber saldırılar, iletişim kesintileri, yazılım arızaları ve uzaktan operasyon sırasında meydana gelebilecek kazalar gibi yeni riskleri getiriyor.
Yeni sigorta modelinin hayata geçirilmesiyle otonom gemi işletmecilerinin söz konusu risklere karşı daha kapsamlı güvenceye kavuşması hedefleniyor. Deniz sigortası brokerliği alanında faaliyet gösteren Lockton’dan Anders Langeland Johannessen’in de gündeme taşıdığı değerlendirmelerde, otonom gemilerin mevcut sigorta sistemine nasıl entegre edileceği öne çıkıyor.
Mevcut P&I Teminatları Yeterli Olacak mı?
Karşılıklı sigorta modeli, üyelerin belirli riskleri ortak bir sigorta havuzu üzerinden güvence altına almasına dayanıyor. Otonom gemilere yönelik böyle bir yapının oluşturulması, yeni teknolojilerin ortaya çıkardığı sorumlulukların paylaşılması açısından önem taşıyor. Ancak söz konusu girişim henüz değerlendirme aşamasında bulunuyor.
Uluslararası P&I Kulüpleri Grubu, tamamen insansız gemiler de dahil olmak üzere farklı otonomi seviyelerine sahip gemilerin mevcut ortak sigorta havuzundan yararlanabileceğini daha önce açıklamıştı. Buna göre otonom veya uzaktan kontrol edilen gemilerin karıştığı çatışma gibi olaylardan kaynaklanan üçüncü şahıs sorumlulukları, belirli koşullar altında geleneksel P&I teminatları kapsamında değerlendirilebiliyor.
Buna karşılık, gemilerin uzaktan yönetildiği kara tabanlı operasyon merkezlerinde meydana gelebilecek iş kazaları ve tesis hasarları farklı sigorta düzenlemelerini gerektiriyor. Bu durum, otonom deniz taşımacılığında gemi kaynaklı risklerle kara operasyonlarından doğan sorumlulukların ayrı ayrı ele alınmasını zorunlu kılıyor.
IMO’dan Otonom Gemiler İçin Yeni Düzenleme
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Mayıs 2026’da Denizcilik Otonom Suüstü Gemileri (MASS) için uluslararası emniyet kodunu kabul etti. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren ancak henüz zorunlu olmayan düzenleme, otonom gemilerin tasarımı, işletilmesi ve güvenliğine ilişkin uluslararası çerçeveyi oluşturuyor.
IMO’nun yol haritasına göre zorunlu MASS Kodunun 2030 yılında kabul edilmesi ve 2032 yılında yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Bu düzenlemelerin, otonom gemilerin uluslararası deniz taşımacılığındaki kullanımının yaygınlaşması açısından önemli bir aşama olması bekleniyor.
Deniz Sigortacılığında Yeni Risk Dönemi
Otonom gemilerin ticari taşımacılıkta daha fazla kullanılmaya başlanmasıyla birlikte sigorta şirketleri ve P&I kulüplerinin risk değerlendirme yöntemlerinde de değişiklik yaşanması bekleniyor. Özellikle siber güvenlik, uzaktan operasyon, yazılım hataları ve üçüncü şahıslara karşı doğabilecek sorumlulukların nasıl teminat altına alınacağı sektörün öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Yeni teknolojilerin deniz taşımacılığında oluşturduğu risklerin geleneksel sigorta ürünleriyle ne ölçüde karşılanabileceği önümüzdeki dönemde daha fazla tartışılacak. Otonom gemilere özel sigorta modellerinin geliştirilmesi ise deniz sigortacılığında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.








