Kademeli emeklilik düzenlemesi, EYT kapsamı dışında kalan çalışanların gündemindeki yerini koruyor. İlk sigorta girişi 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında olan sigortalılar için hazırlanan kanun teklifi, emeklilik yaşı ve prim gün sayısına ilişkin yeni bir geçiş modeli öngörüyor. Ancak teklifin Meclis’e sunulmuş olması, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor.
Kademeli Emeklilik Teklifinin Detayları
DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından Meclis Başkanlığı’na sunulan kanun teklifinin amacı milyonlarca çalışanı ilgilendiren kademeli emeklilik ve yaş mağduriyetinin giderilmesi olarak açıklandı.
Düzenleme önerisinde ayrıca esnaf ve memurlar için 9.000 gün olan prim ödeme şartının 7.200 güne düşürülmesi talep ediliyor. Teklifin gerekçesinde, sigortalılık başlangıç tarihleri arasındaki küçük farkların emeklilik koşullarında önemli sonuçlar doğurması ve prim gün sayılarındaki farklılıklar öne çıkıyor.
Kademeli Emeklilik Kimleri Kapsayabilir?
Teklifte, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların kademeli emeklilik hakkından yararlanması öngörülüyor. Özellikle EYT düzenlemesinden yararlanamayan ve emeklilik için yaş şartını bekleyen sigortalılar, olası değişiklikleri yakından takip ediyor.
Emeklilik koşulları; sigortalılık statüsü, ilk işe giriş tarihi, yaş ve prim ödeme gün sayısına göre değişebiliyor. Bu nedenle hangi sigortalıların hangi şartlarla emekli olabileceği, teklifin kabul edilmesi durumunda yürürlüğe girecek nihai yasal düzenlemeyle kesinleşecek.
Bağ-Kur ve Memurlarda 7.200 Gün Talebi
Kanun teklifinin dikkat çeken maddelerinden biri, esnaf ve memurlar için uygulanan 9.000 günlük prim şartının 7.200 güne indirilmesi. Teklifin hayata geçirilmesi hâlinde, ilgili sigortalı gruplarının emeklilik için tamamlaması gereken prim gün sayısında değişiklik yapılabilecek. Ancak bu değişiklik henüz yürürlüğe girmiş bir uygulama olarak değerlendirilmemeli.
Kademeli Emeklilik Ne Zaman Çıkacak?
Kademeli emeklilik düzenlemesinin ne zaman yasalaşacağına ilişkin kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor. Sosyal güvenlik uzmanlarının 2027 yılına ilişkin değerlendirmeleri ve yeni emeklilik modeli hakkındaki açıklamalar kamuoyunda beklentileri artırsa da bunlar yürürlük tarihi garantisi oluşturmuyor.
Gazeteci Şamil Tayyar’ın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ile yaptığı görüşmeye ilişkin aktardığı bilgilere göre, yeni emeklilik modeli üzerinde çalışma yürütülmesi ve modelin 1 Ocak 2027’den itibaren uygulanabilecek şekilde planlanması gündeme geldi. Bununla birlikte, aktarılan açıklamalarda nihai kararın henüz kesinleşmediği de belirtildi. Bu nedenle söz konusu tarih, kademeli emeklilik yasasının kesin yürürlük tarihi olarak kabul edilmemeli.
EMADDER’in Kademeli Emeklilik Talebi
Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olanlar için kademeli bir geçiş sistemi uygulanmasını talep ediyor. Derneğin önerisinde, sigorta başlangıç yılı ilerledikçe emeklilik yaşının ve prim gün sayısının aşamalı olarak artırılması öngörülüyor.
Derneğin paylaştığı örnek tabloda, 1999 sonrası sigorta başlangıcı olan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6.400 prim günüyle başlayan bir model öneriliyor. Sonraki yıllarda yaş ve prim şartlarının kademeli biçimde yükseltilmesi, 2008 yılı başlangıcı için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7.000 prim günü öngörülüyor. Bu tablo, derneğin talebini yansıtıyor; yürürlükteki resmî emeklilik şartları veya kabul edilmiş bir kanun olarak değerlendirilmemeli.
Emeklilik Düzenlemesinde Son Durum
Kademeli emeklilik konusunda hem Meclis’e sunulan kanun teklifi hem de yeni emeklilik modeliyle ilgili açıklamalar takip ediliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın daha önce emeklilik şartlarının değiştirilmesine yönelik bir plan bulunmadığı yönündeki açıklaması da gündemdeki farklı değerlendirmeler arasında yer alıyor.
Sonuç olarak, kademeli emeklilik talebi ve buna ilişkin kanun teklifi gündemde olsa da düzenlemenin kapsamı, yaş ve prim şartları ile yürürlük tarihi henüz kesinleşmiş değil. Sigortalıların güncel gelişmeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılacak resmî açıklamalar üzerinden takip etmesi gerekiyor.
