Ehliyet kısıtlama kodları, sürücülerin araç kullanırken uyması gereken sağlık şartlarını, özel tertibat gerekliliklerini ve araç kullanım sınırlamalarını belirten numaralardır. Sürücü belgesinin arka yüzündeki 12 numaralı alanda yer alan bu kodlar; gözlük veya işitme cihazı kullanımı, otomatik vitesli araç kullanma zorunluluğu ve özel donanım gereksinimleri gibi farklı durumları kapsar. Kısıtlama kodları, sürücünün sağlık raporu ve ilgili mevzuat doğrultusunda belirlenir. Kodların güncel açıklamaları için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün resmî kod tablosu incelenebilir.
Ehliyet kısıtlama kodları ve anlamları
Ehliyet kısıtlama kodları, kullanım amacına göre farklı gruplara ayrılır. En sık karşılaşılan kodlar arasında 01.01 gözlük kullanma zorunluluğunu, 01.02 kontakt lens kullanma zorunluluğunu, 01.06 gözlük veya kontakt lens kullanımını, 02 işitme desteğine ilişkin şartları ve 78 yalnızca otomatik vitesli araç kullanma kısıtlamasını ifade eder. Özel tertibat gerektiren durumlarda ise 10 grubu vites sistemine, 20 grubu fren sistemine, 25 grubu gaz sistemine, 40 grubu direksiyon sistemine ve 42 grubu dikiz aynalarına ilişkin uyarlamaları kapsayan kodlar içerir. Ayrıca 61 kodu gündüz araç kullanma, 62 kodu belirli bir mesafe veya bölge içinde araç kullanma, 63 kodu araçta yolcu taşıyamama ve 67 kodu otoyollarda araç kullanamama kısıtlamasını belirtir. Her kodun alt numaraları ve uygulama şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Ehliyet kısıtlama kodu nasıl öğrenilir ve kaldırılır?
Ehliyet kısıtlama kodunu öğrenmek için sürücü belgesinin arka yüzündeki 12 numaralı alan kontrol edilebilir. Kodun neden verildiğini ve hangi şartlarda değiştirilebileceğini öğrenmek için sürücünün sağlık raporuna ve ilgili değerlendirme kayıtlarına başvurması gerekir. Ehliyet kısıtlama kodu kendiliğinden kaldırılmaz. Kısıtlamanın değişmesi veya kaldırılması gerekiyorsa yetkili sağlık kuruluşunda yeniden değerlendirme yapılması ve ilgili idari işlemlerin tamamlanması gerekebilir. Kodun gerektirdiği şartlara uymadan araç kullanmak hukuki ve trafik güvenliği açısından sorun oluşturabilir. Bu nedenle sürücülerin kendi kodlarına ilişkin resmî açıklamaları incelemesi ve gerektiğinde ilgili nüfus müdürlüğü ya da sağlık kuruluşundan bilgi alması önemlidir.
Ehliyet Kodları Tam Liste
SÜRÜCÜ/SÜRÜCÜ ADAYI VE ARAÇLARA İLİŞKİN KOD TABLOSU (01.01.2016)
a) TABİPLER TARAFINDAN KULLANILACAK KODLAR
01. Görüşün düzeltilmesi ve/veya korunması
01.01. Gözlük
01.02. Kontakt Lens(ler)
01.05. Göz siperi
01.06. Gözlük veya kontakt lensler
01.07. Kişiye özel optik aygıt
02. İşitme desteği/iletişim desteği
03. Uzuvlara yönelik protez/ortez
03.01 Kol/kollar için protez/ortez
03.02 Bacak/bacaklar için protez/ortez
47. İki tekerlekli araç kullanamaz
61. Gece araç kullanamaz (gece: güneş batımından bir saat sonra ve güneş doğduktan bir saat önce)
64. Aracın hızı Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 100’üncü maddesinde belirtilen hız sınırlarından 10 km daha az olmalıdır.
101. Monoküler
102. Ambulans, ticari araç veya resmi araç kullanamaz
103. Sağlık raporu yenileme süreleri
103.01 Üç ayda bir sağlık kontrolü
103.02 Altı ayda bir sağlık kontrolü
103.03 Yılda bir sağlık kontrolü
103.04 Üç yılda bir sağlık kontrolü
b.TRAFİK KURULUŞLARINCA KULLANILACAK KODLAR
62. Kişinin yaşadığı yere göre …….km yarıçapı içinde veya yalnızca şehir/bölge içerisinde araç kullanabilir
63. Araçta yolcu taşıyamaz
65. En az kendi sürücü belgesi sınıfına sahip bir sürücü belgesi bulunan birinin refakatinde araç kullanabilir
66. Römorklu araç kullanamaz
67. Otoyollarda araç kullanamaz
68. Araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promil üzerinde alkollü araç kullanamaz
69. EN 50436’ya uygun olarak alkol kilidi donanımına sahip araçların kullanımıyla sınırlıdır. Son kullanım tarihinin gösterimi opsiyoneldir (örneğin “69” veya “69(01.01.2016)”)
70. … tarafından verilen … No.lu belge değişimi (üçüncü bir ülke durumunda AB/BM ayrımına olanak sağlayan işaret; örneğin “70.0123456789.NL”) (Açıklama: Başka bir ülke tarafından verilen belgenin üçüncü bir ülke tarafından değiştirilmesinde ilgili ülkenin işareti ve belgenin numarası yazılır )
71. … No.lu belge yedeği (üçüncü bir ülke durumunda AB/BM ayrımına olanak sağlayan işaret; örneğin “71.987654321.HR”) (Açıklama: Başka bir ülke tarafından verilen belgenin üçüncü bir ülke tarafından verilen belgenin yenilenmesi sırasında ilgili ülkenin işareti ve belgenin numarası yazılır )
73. Sadece dört tekerlekli araçları kullanabilir.
79. Motosiklet/Motorlu bisiklet kullanımına ilişkin sınırlandırmalar ile BE sınıfı sürücü belgesine ilişkin düzenlemeler
79.01. Sadece sepetli veya sepetsiz iki tekerlekli araçları kullanabilir.
79.02. Sadece M sınıfı sürücü belgesiyle kullanılabilen üç veya dört tekerlekli araçları kullanabilir.
79.03. Sadece üç tekerlekli araçları kullanabilir.
79.04. Üç tekerlekli araçlarda azami ağırlığı 750 kg. geçmeyen (hafif römork) römorkları takarak kullanabilir.
79.05. Güç/ağırlık oranı 0.1 kW/kg’ın üzerinde olan ve A1 sınıfı sürücü belgesiyle kullanılabilen motosikletleri kullanabilir.
79.06. İlgili tip onayı yönetmeliklerine aykırı olmamak kaydıyla, izin verilen en fazla ağırlığı 3.500 kg’ı geçen BE sınıfı araçları kullanabilir.
105.39 Bezelye Hasat Makinesi
105.40 Transmikser
105.41 İş Kamyonu (Araç Kurtarma-Çekme-Taşıma)
105.42 İş Kamyonu (İtfaiye)
105.43 İş Kamyonu (Karla Mücadele)
105.44 İş Kamyonu (Kaya Hafriyat)
105.45 İş Kamyonu (Asfal Bakım Distribütörü)
105.46 İş Kamyonu (Demiryolunda ve Karayolunda Hareket Eden Ray Bakım Onarım)
105.47 İş Kamyonu (Katı Atık Sıkıştırma ve Taşıma)
105.48 İş Kamyonu (Vidanjör)
10549BetonPüskürtme104. Sürücü kursunda otomatik vitesli araçla eğitime ve sınava katılarak sertifika alanlar sürücü belge sınıfına uygun sadece otomatik vitesli araçları kullanabilir.
80. “24” yaşını doldurmadan A sınıfı sürücü belgesiyle kullanılabilecek iki tekerlekli araçları kullanamaz.
81. “21” yaşını doldurmadan A sınıfı sürücü belgesiyle gücü 15 kilovatı aşan üç tekerlekli motosikletleri kullanamaz.
95. 2003/59/EC No.lu Direktif’in belirttiği profesyonel yeterlik şartını … tarihine kadar sağlayan sürücüler.
96. B sınıfı sürücü belgesiyle 4.250 kg’a kadar olan otomobil ve kamyonet cinsi birleşik araçları da kullanabilir. (Açıklama: Belge sahibi, ilgili tip onayı yönetmeliklerine aykırı olmamak ve 29/5/2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinde belirtilen; eğitimi tamamlamak ya da yetenek ve davranış sınavını geçmiş olmak kaydıyla azami yüklü ağırlığı 4.250 kilograma kadar olanbirleşik araçları kullanabilir .)
97. 3821/85 (2) (AET) No.lu Konsey Tüzüğü’nün yetki alanına giren C1 sınıfı araçları kullanmaya yetkili değildir
106- Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 85 inci maddesi gereğince A1 sınıfı sürücü belgesi ile kullanılan motosikletleri de kullanabilir
c. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINCA KULLANILACAK KODLAR
105.01 Yüzey Kazıma
105.02 Kazıcı Yükleyici (Beko Loder)
105.03 Dozer
105.04 Ekskavatör
105.05 Finişer (Serici)
105.06 Forklift
105.07 Greyder
105.08 Mobil Rıhtım Vinci
105.09 Silindir
105.10 Vinç (Lastik Tekerlekli
105.11 Loder
105.12 Kazıcı-Zemin Delik Delme (Sondaj)
105.13 Zemin, Yol Süpürme
105.14 Biçerdöver
105.15 İş Kamyonu
105.16 İş Makinesi (Yükleyici)
105.17 Terminal Çekici
105.18 Serdümen-Sapancı
105.19 Konteyner Saha Köprü Vinci
105.20 Konteyner Rıhtım Köprü Vinci
105.21 Konteyner Dorse Vinci
105.22 Dolu Konteyner Makinesi
105.23 Boş Konteyner Makinesi
105.24 Mobil Akaryakıt Tankeri İkmal
105.25 Pamuk Hasat Makinesi
105.26 Pamuk Toplama
105.27 Arazöz
105.28 Beton Pompalama
105.29 Oto Kreyn
105.30 Kazıyıcı -Yükleyici
105.31 Mobil Vinç
105.32 Mack Taşıyıcı
105.33 Mıcır Serici
105.34 Asfalt Serme Makinesi
105.35 Manlift
105.36 Kaldırma Taşıma Vinci
105.37 Rotatif Kamyon (Kar savurucu)
105.38 Seyyar Pancar Boşaltma,Temizleme ve Yükleme Makinesi
105.73 Çırçır Makinesi
105.74 Ağaç Sökme Makinesi
105.75 Skreyper
105.76 Yük Asansörü
105.77 Liman Saha İstif (Boş ve Dolu Konteyner)
d) SÜRÜCÜ ADAYLARI VE SÜRÜCÜLERDE ARANACAK SAĞLIK ŞARTLARI İLE MUAYENELERİNE DAİR YÖNETMELİĞİN 4’ÜNCÜ MADDESİNİN SEKİZİNCİ FIKRASI KAPSAMINDA OLUŞTURULAN KOMİSYON TARAFINDAN KULLANILACAK KODLAR
10. Modifiye vites
10.02 Otomatik vites
10.04 Uyarlanmış vites kolu
15. Modifiye edilmiş debriyaj
15.01 Uyarlanmış debriyaj pedalı
15.02 Manuel debriyaj
15.03 Otomatik debriyaj
15.04 Debriyaj pedalının çalışmasını ya da aktivasyonunun durmasını önlemeye yönelik tedbir
20. Modifiye edilmiş fren sistemleri
20.01 Uyarlanmış fren pedalı
20.03 Sol ayağa uyarlanmış fren pedalı
20.04 Tabana göre uyarlanmış fren pedalı
20.05 Eğik fren pedalı
20.06 Elle çalıştırılan fren
20.07 Azami Birim Kuvveti ile çalıştırılan fren… (N) (örnek: “20.07 (300N)”)
20.09 Uyarlanmış park freni
20.12 Fren pedalının tıkanmasını önlemeye ya da aktivasyonunu sağlamaya yönelik önlem
20.13 Diz ile harekete geçirilen fren
20.14 Harici güçle desteklenen fren sistemi
105.40 Transmikser
105.41 İş Kamyonu (Araç Kurtarma-Çekme-Taşıma)
105.42 İş Kamyonu (İtfaiye)
105.43 İş Kamyonu (Karla Mücadele)
105.44 İş Kamyonu (Kaya Hafriyat)
105.45 İş Kamyonu (Asfal Bakım Distribütörü)
105.46 İş Kamyonu (Demiryolunda ve Karayolunda Hareket Eden Ray Bakım Onarım)
105.47 İş Kamyonu (Katı Atık Sıkıştırma ve Taşıma)
105.48 İş Kamyonu (Vidanjör)
105.49 Beton Püskürtme
105.50 Termal Çekici
105.51 Kendi Yürür Silaj Makinesi
105.52 Kendi Yürür Bitki Koruma Makinesi
105.53 Kendi Yürür Yemleme Vagonu
105.54 Kendi Yürür Çayır Biçme Makinesi
105.55 Domates Hasat Makinesi
105.56 Bariyer (Direk) Çakma
105.57 Çekme Araçları
105.58 Hasta ve Engelli Nakil Aracı (Ambulift) Özel Amaçlı Araç
105.59 Havaalanı Buzlanmayı Önleme (De İcing-Anti İcing)
105.60 Havaalanı Akaryakıt İkmal Tankeri
105.61 Havaalanı Konveyör
105.62 Havaalanı Uçak Çekme ve İtme Aracı (Tow Car)
105.63 Havaalanı Yolcu Merdiveni
105.64 Havaalanı Yüksek Yükleyici (High-Main Deck Loader)
105.65 Havaalanı Hasta Nakil (Ambulift)
105.66 Havaalanı Su İkmal Tankeri
105.67 Personel ve Yük Yükseltici
105.68 Kendi Yürür Şeker Pancarı Hasat Makinesi
105.69 Çekici Tahrikli Ağır Nakliye (Low-Bed)
105.70 Temizlik ve İkram Amaçlı Yük Kaldırma
105.71 Yol Çizgi
105.72 Yol Dışı (Personel ve Bagaj-Yük Taşıma)
25. Modifiye hızlanma sistemi
25.01 Uyarlanmış hız pedalı
25.03 Eğik hız pedalı
25.04 Manuel hız pedalı
25.05 Diz ile harekete geçirilen hız pedalı
25.06 Harici güçle desteklenen hızlanma sistemi
25.08 Soldaki hız pedalı
25.09 Hız pedalının tıkanmasını önlemeye ya da aktivasyonunu sağlamaya yönelik önlem
31. Pedal uyarlamaları ve pedal tedbirleri
31.01 Paralel pedallar ekstra seti
31.02 Aynı seviyede ya da aynıya yakın seviyede pedallar
31.03 Pedallar ayak yardımıyla çalıştırılmadığında hızlanma sistemi ve pedalların tıkanmasını önlemeye ya da aktivasyonunu sağlamaya yönelik önlem
31.04 Yükseltilmiş zemin
32. Kombine fren ve hızlanma sistemi
32.01 Tek elle idare edilen kombine fren ve hızlanma sistemi
32.02 Dış bir güç tarafından idare edilen kombine fren ve hızlanma sistemi
33. Kombine fren, hız ve direksiyon sistemi
33.01 Tek elle dış kuvvet tarafından idare edilen kombine hızlanma, fren ve direksiyon sistemi
33.02 İki elle dış kuvvet tarafından idare edilen kombine hızlanma, fren ve direksiyon sistemi
35. Modifiye kontrol düzeni (far düğmeleri, cam sileceği, korna, sinyal lambaları, vb.)
35.02 Direksiyonu bırakmadan kullanılabilen kontrol cihazları
35.03 Direksiyondan sol eli çekmeden kullanılabilen kontrol cihazları
35.04 Direksiyondan sağ eli çekmeden kullanılabilen kontrol cihazları
35.05 Direksiyon ve hız ile frenleme mekanizmalarının kontrolünü kaybetmeden idare edilebilen kontrol cihazları
40. Modifiye direksiyon
40.01. Azami birim kuvveti ile çalıştırılan direksiyon … (N) (örneğin: “40.01(140N)”)
40.05. Uyarlanmış direksiyon simidi (daha büyük/kalın direksiyon simidi, azaltılmış çap, vb.)
40.06. Direksiyon simidinin uyarlanmış pozisyonu
40.09. Ayakla işletilen direksiyon
40.11. Direksiyon simidinde yardımcı cihaz (topuz, direksiyon çatalı vb.)
40.14. Tek elle/kolla işletilen alternatif uyarlanmış direksiyon sistemi
40.15. İki elle/kolla işletilen alternatif uyarlanmış direksiyon sistemi
42. Modifiye edilmiş arka/yan görüş cihazları
42.01. Arka görüş için uyarlanmış cihaz
42.03. Yan görüş sağlayan ek iç cihaz
42.05. Kör nokta görüntüleme cihazı
42.06. Elektrikle çalışan dış dikiz aynaları
43. Sürücü koltuğu pozisyonu
43.01. Normal görüş sağlayacak yükseklikte, direksiyon ve pedaldan normal uzaklıkta sürücü koltuğu
43.02. Vücut şekline göre uyarlanan sürücü koltuğu
43.03. Sabit duruş için sırt destekli sürücü koltuğu
43.04. Kol dayanağı olan sürücü koltuğu
43.06. Ayarlanabilir emniyet kemeri
43.07. Sabit bir duruş için destekli emniyet kemeri
44. Motosiklet modifikasyonları
44.01. Tek elle işletilen fren
44.02. Uyarlanmış ön frenler
44.03. Uyarlanmış arka frenler
44.04. Uyarlanmış hız sistemi
44.08. Motosiklet hareket halinde, dururken ve beklerken sürücünün iki ayağının da aynı anda yere değebileceği şekilde uyarlanmış koltuk yüksekliği,
44.09. Azami birim kuvveti ile çalıştırılan ön fren …(N) (örneğin: “44.09(140N)”)
44.10. Azami birim kuvveti ile çalıştırılan arka fren …(N) (örneğin: “44.10(140N)”)
44.11. Uyarlanmış ayak dayama yeri
44.12. Uyarlanmış tutma kolu
45. Sadece sepetli motosiklet kullanabilir
46. Sadece üç tekerlekli motosiklet kullanabilir
47. İki tekerlekli araç kullanamaz
50. Sadece…………..plaka/şasi numaralı aracı kullanabilir.
78. Sadece otomatik vitesli araç kullanabilir
102. Ticari araç, resmi araç, ambulans kullanamaz
