Aynı aracın birden fazla kişi tarafından kullanılması veya aynı kişinin birden fazla araç kullanması, hasar geçmişinin yalnızca araç üzerinden değerlendirilmesini sınırlayan unsurlardır.
Bu nedenle geleceğin motorlu araç sigortacılığında;
Araç + Sürücü + Kullanım Biçimi + Hasar Geçmişi + Risk Davranışı
bileşenlerini birlikte değerlendiren yeni bir modelin oluşturulması önem taşımaktadır.
Temel Öneri: Ehliyet ile Başlayan Sürücü Sorumluluk Poliçesi
Önerilen modelin temelini, kişinin ehliyet almaya hak kazandığı anda kendi adına zorunlu bir sürücü sorumluluk sigortası poliçesinin oluşturulması sağlanmalıdır .
Bu poliçe, kişinin sahip olduğu veya kullandığı araçtan bağımsız olarak sürücüye ait bir sigorta geçmişi meydana getirir.
Böylece sigorta ilişkisinin başlangıç noktası yalnızca aracın satın alınması değil, kişinin trafiğe çıkma yetkisi kazanması olur.
Sürücü daha sonra;
- kendi aracını,
- aile aracını,
- şirket aracını,
- kiralık aracı veya
- farklı bir aracı
kullansa dahi, sürücüye ait risk ve hasar geçmişi sistemde devam eder.
Bu modelde sürücünün sigorta geçmişi, araç değiştirmesiyle sıfırlanmaz
Sürücü Risk Profili ve Hasarsızlık Sistemi
Sürücünün karıştığı kazalar, kusur oranları, hasar frekansı ve mevzuatın izin verdiği diğer risk göstergeleri kişisel risk profiline dahil edilebilir.
Bu kapsamda:
- Hasarsız sürücü ödüllendirilir.
- Risk seviyesi yükselen sürücünün primi artırılır.
- Hasarsızlık avantajı sürücü üzerinde taşınır.
- Aynı sürücünün birden fazla araç kullanması halinde risk geçmişi korunur.
- Araçtan kaynaklanan riskler araç üzerinde, sürücüden kaynaklanan riskler sürücü üzerinde fiyatlanır.
Trafik ve Kasko ile Birlikte Yeni Ürün Mimarisi
Bu model mevcut trafik ve kasko sigortalarının tamamen kaldırılması anlamına gelmemelidir.
Daha doğru yaklaşım;
Sürücü Sorumluluk Poliçesi + Zorunlu Trafik Teminatı + Kasko + Ek Güvenceler
şeklinde modüler bir sigorta ürünü oluşturulabilir.
Sürücü sorumluluk poliçesi kişinin sürücü riskini takip ederken, trafik sigortası ve kasko araç ve kullanım kaynaklı riskleri tamamlayıcı şekilde karşılayabilir.
Bu sayede araç ile sürücü riskinin birbirinden ayrıştırılması ve daha doğru fiyatlama yapılması mümkün hale gelebilir.
Devletin Rolü: Zorunluluk, Denetim ve Caydırıcı Yaptırım
Modelin başarısı açısından en kritik unsurlardan biri kamu otoritesinin etkin denetim mekanizmasıdır.
Ehliyet alan her kişinin zorunlu sürücü sorumluluk poliçesine sahip olması sağlanmalı; poliçenin aktif olup olmadığı kamu tarafından elektronik sistemler üzerinden sürekli olarak kontrol edilebilmelidir.
Sürücünün poliçesi bulunmadan araç kullanmasının tespit edilmesi halinde etkin ve caydırıcı yaptırımlar uygulanmalıdır.
Bu yaptırımlar, riskin niteliğine göre;
- yüksek idari para cezaları,
- poliçe yapılıncaya kadar araç kullanımının engellenmesi,
- tekrarlanan ihlallerde daha ağır idari yaptırımlar,
- gerekli hallerde ehliyetin geçici olarak kullanım dışı bırakılması
gibi kademeli mekanizmalar içerebilir.
Buradaki temel amaç cezalandırıcı bir sistem oluşturmak değil; sigortasız sürücünün sistem dışında kalmasını önlemek, üçüncü kişilerin haklarını güvence altına almak ve sigorta sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamaktır.
Merkezi Veri ve Denetim Altyapısı
Sürücü merkezli modelin uygulanabilmesi için ehliyet, araç, poliçe, kaza, kusur ve hasar bilgilerinin mevzuata uygun biçimde ilişkilendirilebildiği güçlü bir dijital altyapıya ihtiyaç bulunmaktadır.
Kamu kurumları ile sigorta sektörü arasında güvenli veri entegrasyonu sağlanarak;
Ehliyet → Sürücü → Araç Kullanımı → Kaza → Kusur → Hasar → Prim
ilişkisi oluşturulabilir.
Bu yapı sayesinde sürücünün sigorta geçmişi yaşam boyu takip edilebilen dinamik bir risk profiline dönüşebilir.
Veri güvenliği, kişisel verilerin korunması ve yalnızca gerekli verilerin yetkili kurumlar tarafından kullanılması ise sistemin temel şartları arasında yer almalıdır.
Sigorta Şirketleri Açısından Oluşacak Avantajlar-Fırsatlar
Sürücü merkezli model
- riskin daha doğru sınıflandırılmasını,
- poliçe adetlerindeki artış
- prim ile risk arasındaki ilişkinin güçlendirilmesini,
- hasarsız sürücülerin ödüllendirilmesini,
- müşteri sadakatinin artırılmasını,
- telematik ve veri analitiğinin geliştirilmesini,
- filo sigortalarında sürücü bazlı risk ayrıştırılmasını,
- güvenli sürüş davranışlarının teşvik edilmesini
sağlayabilir.
Özellikle kurumsal filolarda, yüzlerce aracın tek bir risk grubu olarak değerlendirilmesi yerine araç ve sürücü risklerinin ayrı ayrı analiz edilmesi daha adil ve teknik bir fiyatlama sağlayabilir.
SEDDK’nın Yaklaşımıyla Uyum-Destek
SEDDK’nın 19 Aralık 2025 tarihli açıklamasında, mevcut trafik sigortası sisteminin sürücüye özel düzenlenememesinin özellikle birden fazla araca sahip kişiler açısından hasarsızlık basamağında sorun oluşturabildiği belirtilmiş ve sürücü temelli trafik sigortasına yönelik alternatif modeller üzerinde çalışmaların sürdüğü açıklanmıştır.
Bu gelişme, sürücü merkezli sigortacılık yaklaşımının Türkiye açısından somut bir dönüşüm alanı haline geldiğini göstermektedir.
Önerilen model ise bu yaklaşımı bir adım ileri taşıyarak, sürücüye ilişkin zorunlu sigorta ilişkisinin ehliyet alındığı anda başlamasını ve sürücünün sigorta geçmişinin araçtan bağımsız olarak devam etmesini öngörmektedir.
Sigortanın Başlangıç Noktası Araç Değil Sürücü Olmalı
Motorlu araç sigortacılığında geleceğin modeli yalnızca “aracın sigortalanması” yaklaşımıyla sınırlı kalmamalıdır.
Yeni modelin temel prensibi;
Ehliyet alındığında sigorta başlar, sürücünün risk geçmişi yaşam boyu devam eder, iyi sürücü ödüllendirilir, riskli sürücü daha yüksek maliyet üstlenir ve sigortasız sürüş devlet tarafından etkin biçimde engellenir.
Bu yaklaşım ile;
Sürücü + Araç + Kullanım + Hasar Geçmişi + Risk Davranışı
birlikte değerlendirilerek daha adil, veri destekli ve sürdürülebilir bir motorlu araç sigortacılığı modeli oluşturulabilir.
Böyle bir sistemin hayata geçirilmesi; SEDDK, Türkiye Sigorta Birliği, sigorta şirketleri, acenteler, brokerlar, kamu kurumları, otomotiv sektörü ve diğer ilgili paydaşların ortak çalışmasını gerektirmektedir.
Sonuç olarak ehliyetin alınmasıyla başlayan zorunlu sürücü sorumluluk poliçesi, devletin güçlü denetim ve caydırıcı yaptırım mekanizmasıyla desteklendiğinde, Türkiye’de trafik ve kasko sigortacılığının araç merkezli yapıdan sürücü merkezli, risk bazlı ve sürdürülebilir bir sigorta mimarisine dönüşmesinde önemli bir başlangıç noktası olabilir.
