Kredi kullanımı sırasında sigorta primi tahsil edilmesine rağmen sigorta poliçesinin düzenlenmediği veya tüketiciye sunulamadığı durumlarda, kesilen bedelin iadesi gündeme gelebiliyor. İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin 2015 yılında verdiği bir kararda, poliçesi ibraz edilmeyen sigortaya ilişkin primin tüketiciye geri ödenmesine hükmedildi.
Olayda bir tüketici, bankadan kullandığı 48 bin liralık konut kredisi kapsamında tahsil edilen çeşitli masrafların iadesini talep ederek İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinde dava açtı. İade talebine konu yaklaşık 2 bin liralık kesintiler arasında 43,49 lira tutarındaki sigorta primi de bulunuyordu.
Mahkeme, bilirkişi raporlarını inceleyerek kredi nedeniyle sigorta primi tahsil edildiğini ancak poliçenin dosyaya sunulmadığını tespit etti. Bunun üzerine 43,49 liralık sigorta bedelinin ve diğer kesintilerin tüketiciye iadesine karar verdi.
Sigorta Primi Tahsil Ediliyorsa Poliçe Sunulmalı
Bilinçli Tüketiciler Platformu Sözcüsü Mehmet İmrek, kararı tüketiciler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. İmrek, kredi işlemleri sırasında kredi tahsis ücreti, ekspertiz ücreti, ipotek fek ücreti ve sigorta primi gibi çeşitli kalemlerde kesinti yapılabildiğini belirtti.
İmrek’e göre kararın dikkat çeken yönü, sigorta primi tahsil edildiğinde ilgili sigortanın poliçeyle belgelendirilmesi gerektiğine işaret etmesiydi. Sigorta bedelinin tahsil edilmiş olması, sigorta sözleşmesinin varlığının ve kapsamının belgelendirilmesi gerekliliğini ortadan kaldırmıyor.
Poliçesi Verilmeyen Sigortalar İçin İade Talebi
İmrek, kendilerine başvuran başka tüketicilerden de kredi kapsamında 609 lira ve 2 bin 700 lira sigorta primi kesildiği, ancak poliçelerin verilmediği yönünde şikâyetler aldıklarını aktardı. Bu örneklerin, kredi bağlantılı sigorta işlemlerinde tüketicilerin belge ve ücret kontrolü yapmasının önemini ortaya koyduğunu ifade etti.
Haberde aktarılan değerlendirmeye göre, sigorta primi tahsil edilmesine rağmen poliçenin sunulamadığı durumlarda tüketiciler kesintinin iadesini talep edebilir. Bununla birlikte, iade hakkı her olayda otomatik olarak doğmaz; sigorta sözleşmesinin kurulup kurulmadığı, poliçenin düzenlenme durumu, sunulan belgeler ve somut olayın koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Tüketiciler Hangi Yolu İzleyebilir?
Kredi kullanan tüketicilerin banka hesap hareketlerini, kredi sözleşmelerini ve sigorta belgelerini kontrol etmeleri önem taşıyor. Sigorta primi tahsil edildiği hâlde poliçe veya sigorta sözleşmesine ilişkin belgeler kendilerine sunulmamışsa öncelikle bankadan ve ilgili sigorta şirketinden yazılı açıklama ve belge talep edebilirler.
Uyuşmazlığın niteliğine ve talep edilen tutara göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvuru imkânı değerlendirilebilir. Başvuru öncesinde güncel parasal sınırların ve uygulanacak usul kurallarının kontrol edilmesi gerekir.
İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin habere konu kararı 2015 yılına aittir. Bu nedenle karar, güncel mevzuatın ve sonraki yargı uygulamalarının yerine geçen genel bir kural olarak değil, poliçeyle belgelendirilmeyen sigorta primi kesintilerine ilişkin tarihsel bir yargı örneği olarak değerlendirilmelidir.
