Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı Davut Menteş, Uluslararası Sigorta Zirvesi’nde yaptığı önemli konuşmada, sektördeki çeşitli sorun alanlarına dikkat çekti. Menteş; hasar süreçlerine müdahil illegal yapılanmalar, zorunlu sigortalardaki istismarlar, yetkisiz sigorta aracılığı faaliyetleri ve yakın zamanda idari tedbir uygulanan sigorta şirketlerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Sigorta Sektöründeki Yasadışı Yapılanmalara Karşı Kararlı Mücadele
Başkan Menteş, özellikle trafik sigortasında hasar süreçlerine müdahil olan gayrikanuni yapılanmalarla sürdürülen mücadeleye vurgu yaptı. Kazazede vatandaşların kişisel bilgilerini illegal yapılara satan, sektöre ve mesleğine ihanet edenlere karşı son bir yılda yürütülen denetim sürecinin ardından hazırlanan raporların adli mercilere intikal ettirildiğini belirten Menteş, şu ifadeleri kullandı: “Bu gayrikanuni yapılara, bu kanun tanımazlara, kendilerini kanunun üzerinde görenlere karşı süreci başlatmış olduk. Bu kanun tanımazlar, bu vatandaşın hakkını, hukukunu, kişisel verisini istismar edenler, bu sektörden tamamıyla temizlenene kadar, tek bir tanesi kalmayana kadar mücadelemiz tüm yönleriyle devam edecek.”
Bu kararlı mücadele neticesinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na intikal eden başvurularda gözle görülür bir azalma yaşandığını aktaran Menteş, şunları kaydetti: “Dün toplam müracaat sayısı 1600, bugün 1800. Bir önceki yılın aynı günlerine, ağustos ayının aynı günlerine ve temmuz ayının aynı günlerine göre yüzde 50’ye yakın bir azalma var. Geçen sene ilk yıl yüzde 50, müteakip yılda da yüzde 50 olmak üzere, devamında da bu işi tamamen ortadan kaldırmak üzere Kurum adına söz vermiştik. Sözümüzde durduk, sözümüzü tuttuk. Bugün değer kaybı ve değer kaybına bağlı hasar sayısı 1000-1100 civarında. Toplam müracaat 1600 civarında. Bu, geçen yılın aynı günlerinin yarısı.” Menteş, sektördeki son illegal aktör de tasfiye olana dek çalışmaların süreceğini bir kez daha yineledi: “Son kişi de bu sektörden tasfiye olana kadar çalışmalarımız sürecek.”
Sektörde Şeffaflık ve İstismarı Önleyici Düzenlemeler
Davut Menteş, hasar çetelerine fırsat vermemek adına hayata geçirilen beş önemli düzenlemeyi de detaylandırdı. Bu düzenlemelerin başında 1 Eylül’den itibaren faaliyete geçen Ortak Hasar İhbar Merkezi (Alo 193) geliyor. Merkezin günde yaklaşık 300 başvuru ve 30 şikayet aldığını belirten Menteş, ilerleyen dönemlerde çok daha farklı fonksiyonlar icra edeceğine inandığını dile getirdi. Diğer kritik düzenlemeler arasında, değer kaybı tazminatlarının talepten bağımsız olarak sigorta şirketlerince ödenmesi ve eksperlerce hesaplanması ile değer kaybı hesaplamalarında standardizasyon sağlanması yer alıyor. Kanunun verdiği yetkiyle sigorta hasarlarının sadece sigortacı ve sigortalı arasında çözümlenmesine imkan tanındığını vurgulayan Menteş, bu gündemin kurumun 2027 denetim ajandasının ilk sırasında yer almaya devam edeceğini ifade etti.
Zorunlu ve bağlantılı sigortalardaki istismar konularına da değinen Menteş, özellikle trafik sigortası ve vatandaşın sigorta yaptırmasını gerektiren durumlarda ortaya çıkabilecek suiistimallere dikkat çekti. İstismar tespit edildiğinde derhal harekete geçtiklerini belirten SEDDK Başkanı, şu çarpıcı açıklamayı yaptı: “Zorunlu sigorta karşısında; gerek fiyat, gerek opsiyon, seçenek gibi vatandaşın lehine uygulamaları göz ardı eden; bu aracı olabilir, sigortacı olabilir, karşısında SEDDK’yı bulur. Bunu bu yıl içinde gerçekleştirdiğimiz trafik sigortası uygulamalarındaki yan teminatlar veya farklı poliçede verilen boş teminatlara yönelik sektör genelinde yaygın denetim diye tabir edilen çalışmamızla 10’a yakın şirket nezdinde gerçekleştirdiğimiz denetim faaliyetiyle ortaya koyduk. Bu çalışma ne ilk ne de son olacak. Tekrarı halinde daha ağır cezalarla, daha ağır müeyyidelerle gerek uygulayıcıların gerekse aracıların karşısında olacağız.”
Menteş, istismarın en somut göstergesi olarak gerçekleşen hasar/prim oranları ve yüksek aracılık komisyonu uygulamalarına işaret etti. Yüzde 2-3 gibi düşük bir hasar oranıyla sonuçlanan bir sigorta ürününde, yüzde 50, yüzde 60 hatta yüzde 75 gibi aracılık komisyonu ödenmesinin, yani aracının sigortacıdan daha fazla kazandığı durumların kabul edilemez olduğunu belirtti. Bu durumu “apaçık bir istismar”, “piyasa bozucu davranış” ve “piyasa dışı işlem” olarak nitelendiren Menteş, vatandaşın hak ve menfaatlerini korumakla görevli bir kurum olarak bu duruma seyirci kalmayacaklarını vurguladı.
Yetkisiz Sigorta Aracılığına Karşı Sıfır Tolerans
Davut Menteş, yetkisiz sigorta aracılığı faaliyetleri hakkında da sert uyarılarda bulundu. Bu konuda sektördeki denetim ve cezai işlemlerin artırıldığını belirten Menteş, en çok şikayet edenlerin aracılar olmasına rağmen, bu tür faaliyetlere olanak sağlayanların da yine aracılar olduğunu esefle dile getirdi. Yetkisiz aracılık platformu kuran, “organizasyon acentesiyim” veya “çok şubeli acentelik yapıyorum” diyerek göstermelik 10 şube açıp 2000 şube ile işlem gerçekleştirenlere açıkça seslendi: “Çok yakında yanı başınızdayız.” Menteş, sadece SEDDK’nın değil, vatandaşın kişisel bilgilerine ihanet eden ve bunları istismar edenlere karşı devletin farklı kurumlarının da kararlı bir irade sergilediğini ifade etti. Yıl bitmeden, bu işi ilana taşıyanlara yönelik çok ağır tedbirlerle müdahale edileceğini ve faaliyetlerin durdurulacağını söyledi. Menteş, mevcut açık denetim faaliyetlerinin sonuçlarının beklendiğini de ekledi.
SEDDK Başkanı, kurumun gözetim ve denetim faaliyetlerini sürekli olarak sürdürdüğünü hatırlatarak, bu çalışmalar kapsamında önemli tespit ve bulgulara erişebildiklerini belirtti. Son iki haftadır birkaç sigorta şirketi nezdinde uygulanan tedbirlerin konusunun da bu bulgular olduğunu aktaran Menteş, bu tedbirlerin sermaye piyasalarındaki gelişmelerle ilgisi olmadığını, mevzuata aykırı işlem tesis edenlere karşı mevzuatın öngördüğü ölçüde anında gerekli tedbirin uygulandığını vurguladı. Menteş, tedbirlerin geçici olduğunu ve geçiciliğin süresinin aykırılığın giderilmesiyle sınırlı olduğunu sözlerine ekledi: “Tedbirler geçici tedbirdir. Geçiciliğin ölçüsü ise aykırılığın giderilmesidir.”
