Sigorta sektörümüzde Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından yürütülen, yetkisiz kişilere ekran paylaşımı yoluyla işlem yaptırılmasının engellenmesine yönelik çalışmayı ilke olarak desteklediğimi belirtmek isterim.
Uzun yıllardır sektörün içinde yer alan bir uygulayıcı ve eğitici olarak;
belgesiz, eğitimsiz ve yetkisiz kişilerin sigorta satış süreçlerinde yer almasına karşı olduğumuzu daha önce de ifade ettik, etmeye de devam ediyoruz.
Ancak mevcut taslakta yer alan bazı uygulamaların sektör gerçekleri ile örtüşmediğini düşünüyoruz. Ben yaptım oldu denilecek bir şey de değildir.
Getirilmesi çalışılan uygulama içerisinde ki SGK’lı Personel Şartı: Yetersiz ve Yanlış Kurgulanmış
Getirilmesi planlanan “SGK’lı personel ile çalışma zorunluluğu” ilk bakışta denetimi kolaylaştıran bir yöntem gibi görünse de:
Sigorta acenteliği modeli, girişimcilik ve performans esaslıdır.
Sektörde çok sayıda üretim yapan Acenteler, maaşlı çalışan değil, serbest üretici yapısındadır.
Bu düzenleme, küçük ve orta ölçekli acentelerin büyümesini zorlaştıracaktır. Üretimin SGK lı personel şartına dayandırılması acentelerin üretim kaybına küçülmesine neden olacağı gibi
Bunun Sonucu olarak üretim:
Büyük şirketlere,
Banka kanallarına
Dijital platformlara ve Sigorta Şirketi direkt üretimine kayacaktır.
Bu durum, zaten 2007 den beri son 15 yılda küçülen acente yapısını daha da zayıflatacaktır.
Avrupa ve Gelişmiş Ülke Uygulamaları Ne Diyor?
Avrupa’da sistem SGK üzerinden değil, yetkinlik ve lisans üzerinden çalışır:
Sigorta satacak kişi:
Eğitim alır
Sınava girer
Lisanslanır
Yeni başlayanlar: Acentelere bağlı,
Sınırlı branşta satış yapabilir
Tecrübe arttıkça:
Yeni branş yetkileri kazanır
Belirli işlemler için:
5 yıl, 10 yıl gibi deneyim şartları aranır
En kritik nokta: Kurallar nettir, cezalar çok ağırdır
(Örneğin bazı Avrupa ülkelerinde yüzbinlerce Euro’ya varan cezalar uygulanmaktadır.)
Türkiye’de Asıl Sorun Ne?
Bugün Türkiye’de:
SEGEM belgesi olan
Eğitimlerini tamamlamış
Mevzuata uygun çalışan kişiler
zaten satış yapabilmektedir.
Sorun:
Kural eksikliği değil, denetim ve yaptırım zayıflığıdır.
Çözüm Önerimiz: Doğru Model Nasıl Olmalı?
Aşağıdaki yapı sektörümüz için daha sağlıklı olacak Acenteleri büyütecektir:
1. SGK yerine Lisans ve Yetki Esası
SEGEM + branş bazlı yetkilendirme
Kademeli satış yetkisi,
2. Branş Bazlı Yetkilendirme Sistemi
Yeni başlayan → Trafik / DASK/Ferdi kaza
1-3 yıl → Kasko / Konut..
5+ yıl → Sağlık / Karmaşık ürünler
3. Teknik personele Zorunlu Sürekli Eğitim
Yıllık eğitim kredisi sistemi
Satış yetkisi = güncel eğitim
4. Ağır ve Caydırıcı Cezalar
Yetkisiz satış → yüksek para cezası
Tekrarında → faaliyet durdurma
Sistem dışı işlem → lisans iptali
5. Ekran Paylaşımı Denetimi (Desteklenmeli)
SBM üzerinden izlenebilirlik
Kayıt altına alma
Ancak SGK ile sınırlamadan bağımsız olmalı
Sonuç ve Çağrı
Sigorta sektörü:
Sadece şirketlerin değil
Acentelerin, üreticilerin ve sahadaki girişimcilerin sektörüdür.
Düzenlemeler:
-Acenteyi küçülten değil, büyüten
-Girişimciliği sınırlayan değil, teşvik eden
-Denetimi artırırken üretimi daraltmayan
bir anlayışla yapılmalıdır.
2007 yılından bu yana ciddi kayıplar yaşayan acente yapısının daha fazla zayıflatılmaması için, düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesini talep ediyoruz.
Turusan Bağcı
Sigorta Eğitimcisi & Acente Temsilcisi
TÜKONFED Sigorta Komisyon Başkanı
