Türkiye otomobil pazarında son yıllarda ivme kazanan “ekonomik yeni nesil araç” trendi, sigorta duvarına çarptı. Satın alırken uygun fiyatlı görünen ancak teknolojik aksamı ve yedek parça maliyetleri oldukça yüksek olan bu araçlar, en ufak kazalarda bile onarım masraflarının piyasa değerinin %60’ını geçmesi sebebiyle trafikten çekiliyor. Sigorta devleri, “dosya başına hasar” maliyetlerini kontrol altında tutabilmek adına bu modelleri riskli ilan ederek kara listeye almaya başladı.
Sektör temsilcileri, özellikle Çin menşeli bazı bütçe dostu elektrikli araçların ve ileri teknolojiye sahip giriş seviyesi modellerin, kaza sonrası onarım süreçlerinde sigorta şirketleri için “finansal bir karadelik” haline geldiğini vurguluyor.
Neden Bu Kadar Çabuk Pert Oluyorlar?
Yeni nesil araçların hızla pert kapsamına alınmasının arkasında yatan temel nedenler, bu araçların üretim teknolojisinde saklı:
-
Batarya ve Elektronik Maliyeti: Elektrikli araçlarda batarya ve ana enerji hattı hasarları, araç değerinin yarısından fazlasına tekabül edebiliyor.
-
Gövde Yapısı ve Şasi Hassasiyeti: Yeni nesil araçların hafiflik ve güvenlik için kullandığı özel alaşımlı şasi parçaları, geleneksel yöntemlerle onarılamıyor; parçanın tamamen değişimi ise astronomik faturalar çıkarıyor.
-
Sensör ve Akıllı Sistemler: Aracın ön ve arka kısmında yoğunlaşan radar, kamera ve sensörler, düşük hızlardaki çarpışmalarda bile hasar tutarını saniyeler içinde yüz binlerce liraya taşıyor.
1 Temmuz 2025 Sonrası Yeni Pert Kuralı: %60 Sınırı
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından 2025 yılı ortasında devreye alınan yeni düzenleme, bu süreci daha da netleştirdi:
-
Onarım Sınırı: Artık bir aracın pert sayılabilmesi için onarım maliyetinin piyasa değerinin en az %60’ını geçmesi gerekiyor.
-
Kritik Parça İstisnası: Hasar oranı %60’ın altında kalsa dahi; batarya, hava yastıkları, ana elektrik tesisatı veya şasi kolu gibi hayati parçaların zarar görmesi durumunda sigorta şirketi aracı doğrudan perte çıkarabiliyor.
Sigorta Devlerinden “Kara Liste” Hamlesi
Artan pert oranları, sigorta şirketlerini savunma pozisyonuna itti:
-
Poliçe Reddi: Birçok sigorta devi, hasar/prim oranı bozulan veya yedek parça tedariki sıkıntılı olan modeller için kasko teklifi vermeyi durdurdu.
-
Fahiş Primler: Teklif verilen durumlarda ise primler, aracın kasko değerinin %15-20’sine kadar ulaşabiliyor.
-
Eksper Denetimi: Kazadan sonra en geç 5 iş günü içinde Sigorta Bilgi Merkezi’ne iletilmesi gereken eksper raporları, artık yapay zekâ destekli maliyet analizleriyle çok daha sıkı denetleniyor.
