Sigorta sektöründe dernekler, vakıflar ve yerel/ulusal platformlar, mesleki dayanışmayı artırmak, acente ve aracıların haklarını korumak, dijital dönüşüme ayak uydurmak ve sektörün çatı kurumlarıyla (TOBB, SEDDK, TSB vb.) sağlıklı bir köprü kurmak için hayati bir rol üstlenir.
Özellikle son yıllarda “güven tabanlı geleneksel ticaret” ile “hızlı dijital entegrasyonu” birleştiren yapılar, sektörün geleceğine yön vermektedir.
Bu derneklere örnekler 10 adet üst çatı dernekler ile tüm il ve ilçelerde kurulan sigorta acenteleri dernekleridir.
Bunun yanında son yıllarda sigorta sektöründe “yerelde birlik, ulusalda güç” felsefesiyle hareket eden yeni nesil bağımsız platformlar ciddi bir ivme kazanmıştır. Bu platformların temel kuruluş felsefesi şu dinamiklere dayanır:
Üretimin ve Sermayenin Şehirde Kalması: Anadolu’daki yerel acentelerin bir araya gelerek, büyük şehir merkezli brokerlik yapılarına veya dijital devlere karşı kendi bölgelerindeki pazar payını koruması.
Hız – Güler Yüz – Fiyat Dengesi: Müşteriye dijital dünyanın hız ve fiyat avantajını sunarken, geleneksel acenteliğin vazgeçilmezi olan güler yüz ve güveni kaybetmemek. Yerel platformlar, acentelerin ortak altyapı kullanarak teknolojik olarak güçlenmesi,
Mesleki Dayanışma ve Hizmet Entegrasyonu: Hasar anında asistans hizmetlerinin ortak yönetimi, oto servis ağlarıyla yapılan iş birlikleri ve hasar yönetim süreçlerinin tek merkezden koordinasyonu gibi operasyonel avantajlar yaratılması.
Akademileşme ve Eğitim: Sektörün en büyük problemlerinden biri olan nitelikli ara eleman ihtiyacını çözmek adına, platform bünyelerinde uzaktan veya yüz yüze eğitim verebilecek “Akademi” yapılarının kurulması ve şubeleşme standartlarının belirlenmesi. gibi konular ön plana çıkmaktadır. Ülke geneline yayılmış yaklaşık beş il ve ilçelerde kurulmuş 10 a yakın platform faaliyetini sürdürmektedir.
Her iki oluşumunda masasındaki gündemler
1. Korsan ve Usulsüz Aracılıkla Mücadele: Sektörün en büyük yaralarından biri olan yetkisiz kişilerin (korsan ekranların) poliçe kesmesini engellemek.
2. Dijital Markalaşma (Dijitalleşme): Acentelerin sadece fiziksel ofislerde sıkışıp kalmayıp, kendi dijital markalarını yaratarak hibrit bir çalışma modeline (şubeleşme ve uzaktan satış kanalları) geçiş yapması.
3. Komisyon ve Maliyet Dengesi: Enflasyonist ortamda artan genel giderlere karşı acente hak haklarının savunulması ve ek gelir getirici (asistans, tamamlayıcı sağlık vb.) branşların teşvik edilmesi. konularıdır. Sigorta acenteleri ve aracıları özelinde bakıldığında, sektörün en büyük yapısal problemi tam olarak bu: Çok seslilik, klikleşme ve ortak bir “merkezi irade” eksikliği.
Sayıca bu kadar fazla derneğin, platformun ve oluşumun olması ilk bakışta “demokratik bir zenginlik” gibi görünse de, pratik dünyada ciddi bir güç kaybına yol açıyor. Bu dağınıklığın yarattığı temel sorunları ve nedenlerini şu şekilde özetleyebiliriz:
”Çok Sesliliğin” Sektöre Faturası
Lobi Gücünün Dağılması: Regülatör kurumlar (SEDDK gibi) ya da sigorta şirketleri (TSB) karşılarında tek, güçlü ve ne istediğini net bilen bir muhatap görmek ister. Acenteler 10 farklı dernekten ve platformdan 10 farklı talep ilettiğinde, karar vericilerin bu talepleri bypass etmesi ya da ertelemesi çok daha kolay oluyor.
”Küçük Olsun Benim Olsun” Sendromu: Birçok yerel dernek veya platform, ulusal bir politikanın parçası olmak yerine kendi bölgesel gücünü veya yönetimsel özerkliğini korumayı tercih ediyor. Bu durum, mikro ölçekte başarılar getirse de makro düzeydeki (örneğin komisyon oranlarının yasal güvenceye alınması gibi) büyük savaşların kaybedilmesine neden oluyor.
Haksız Rekabeti Derneklerin Kendisinin Tetiklemesi: Ortak karar mekanizması olmayınca, bir platformun “etik dışı” veya “mesleğe zarar veriyor” diyerek yasakladığı bir ekran paylaşımı veya şubeleşme modelini, bir diğer dernek/platform kendi üyelerini büyütmek için meşru görebiliyor. Bu da acenteyi acenteye kırdırıyor.
TOBB SAİK ile Derneklerin Senkronizasyon Sorunu: Yasal olarak en üst meslek komitesi olan TOBB SAİK (Sigorta Acenteleri İcra Komitesi) ile tabandaki bağımsız dernekler ve yeni nesil platformlar arasında her zaman fikir birliği sağlanamıyor. Bu da tabanın sesinin yukarıya cılız ulaşmasına yol açıyor.
Özetle; Dijitalleşen ve sermayenin devleştiği yeni dünya düzeninde, 20 binden fazla acentenin haklarını savunmak için “bölünerek büyümek” yerine, tek bir dijital ve hukuki çatı altında “konsolide olmak” gerekiyor. Aksi takdirde dernekler ve platformlar sadece kendi içlerinde ticaret yapan kapalı devre yapılardan öteye geçemiyor.
Ülkemizin tüm illerinde var olan Sigorta Acentelerini temsil eden fedarasyon, dernek, platform vb. yapıların güç birliği ve fikir birliği yaparak tek çatı altında toplanmaları halinde başarıya ulaşacakları aşikardır.
Tercan Erdoğan / Tercan Sigorta
KAYSAP Başkanı
