Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), sigorta sektöründe kefalet sigortası alanında faaliyet gösteren şirketlerin risk yönetimi uygulamalarını standartlaştırmak amacıyla önemli bir düzenlemeyi hayata geçiriyor. “Kefalet Sigortasında Risk Kabul ve Yönetimine İlişkin Genelge (2026/23)” adını taşıyan bu kapsamlı düzenleme, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Genelge, doğrudan ve dolaylı kefalet sigortası branşında ruhsatlı sigorta şirketlerinin risk kabul süreçlerinden teminatlandırmaya, güvence yönetiminden bilgi sistemlerine kadar tüm operasyonel adımları yeniden yapılandırıyor. SEDDK, bu düzenleme ile sektörün mali yapısını güçlendirmeyi, risk yönetimini daha etkin hale getirmeyi ve kefalet sigortasında sürdürülebilir bir ekosistem oluşturmayı hedefliyor.
Risk Grupları, Güvenceler ve Onay Mekanizmaları
Yeni genelge kapsamında, risk gruplarının tanımları detaylı bir şekilde açıklığa kavuşturuldu. Aynı ekonomik bütünlük içerisindeki gerçek ve tüzel kişiler, belirlenen kriterler doğrultusunda tek bir risk grubu olarak değerlendirilecek. Sigorta şirketlerinin üstlenebileceği risklere ilişkin önemli sınırlamalar da getirildi. Buna göre, kefalet teminatları risk seviyelerine göre ilk kez sistematik olarak beş ayrı kategoriye ayrıldı:
- Birinci Grup Risk
- İkinci Grup Risk
- Üçüncü Grup Risk
- Dördüncü Grup Risk
- Beşinci Grup Risk
Bu sınıflandırmada, sigorta ettirenin özsermaye büyüklüğü, kredi derecelendirme notu, reasürans koruması ve alınan güvencelerin niteliği gibi faktörler birlikte göz önünde bulundurulacak. Finansal garanti niteliğindeki bazı kefaletler ise, belirli şartları sağlasalar dahi ilk üç grupta değerlendirilemeyecek ve en az dördüncü grup risk olarak sınıflandırılacak.
Kabul edilecek güvenceler de risk kalitelerine göre dört ana grupta toplandı. Nakit, mevduat, banka teminat mektupları ve kamu borçlanma araçları birinci grup güvence olarak kabul edilirken; ipotekler, hisse senetleri, elektronik ürün senetleri ve çeşitli finansal varlıklar ikinci ve üçüncü gruplarda yer aldı. Diğer tüm güvence türleri ise dördüncü grup kapsamında değerlendirilecek. Ayrıca, her güvence türü için risk hesaplamalarında kullanılacak net gerçekleşebilir değer oranları da genelge ile belirlendi.
SEDDK, kefalet sigortası düzenleyen şirketlerde “Finansal Riskler Değerlendirme Birimi” kurulmasını zorunlu hale getirdi. Bu birimde görev alacak personelin ilgili mesleki deneyime, yeterli eğitime ve sertifikalara sahip olması gerekecek. Mevzuatta önemli değişiklikler olması durumunda ise yenileme eğitimi ve sınavı mecburiyeti getirildi.
Kefalet teminatlarının onay mekanizmaları da risk gruplarına göre yeniden düzenlendi. Düşük riskli işlemler iki imza ile sonuçlandırılabilecekken, orta riskli işlemler için en az üç kişilik komite onayı aranacak. Yüksek ve çok yüksek risk grubundaki kefaletlerde ise yönetim kurulu veya yetkilendireceği üyelerin de onay sürecine dahil olması zorunlu tutuluyor.
Finansal durumu olumsuz olan firmalara yönelik sıkı kriterler de getirildi. İflas süreci bulunan, konkordato ilan eden veya borçlarını ödeyemediği belgelenen kişi ve şirketler için kefalet sigortası düzenlenemeyecek. Kredi kayıt sistemlerinde son bir yıl içerisinde olumsuz kaydı bulunan firmalara kefalet verilebilmesi için ilave güvence şartları ve yönetim onayı gerekecek.
Dijitalleşme ve Sürekli İzleme: e-Kefalet ve Erken Uyarı Sistemleri
Sigorta şirketleri, düzenledikleri kefalet senetlerini sadece tahsis aşamasında değil, teminat süresi boyunca da düzenli olarak izleyecek. Finansal bozulmalar, sektör riskleri, hukuki süreçler, protestolu senetler ve karşılıksız çekler gibi gelişmeler, bilgi sistemleri üzerinden sürekli takip edilecek. Erken uyarı mekanizmaları sayesinde risk artışlarının üst yönetime zamanında raporlanması zorunlu hale getirildi.
Genelge ile elektronik kefalet (e-Kefalet) uygulaması da kapsamlı bir şekilde düzenlendi. Kefalet senetlerinin oluşturulması, doğrulanması, lehtara iletilmesi, saklanması ve güncellenmesi tamamen elektronik ortamda gerçekleştirilecek. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM), elektronik imzalı kefalet senetlerinin doğrulanması ve ilgili taraflara iletilmesinden sorumlu olacak. Ayrıca, tüm kefalet poliçeleri, reasürans bilgileri, risk grupları ve güvence kayıtları eş zamanlı olarak SBM sistemine aktarılacak.
Yeni genelge 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek olup, 25 Nisan 2025 tarihli Kefalet Sigortası Hakkında Genelge aynı tarihte yürürlükten kalkacak. Şirketler, yürürlük tarihinden önce düzenlenmiş ancak halen geçerli olan tüm kefalet poliçe ve senetlerini yeni sınıflandırma sistemine uyarlayarak en geç 31 Ocak 2027 tarihine kadar SBM sistemine aktarmakla yükümlü olacak.
