Son dönemde, tasarruf finansman modeliyle konut ve taşıt finansmanı sağlayan bazı kuruluşların; tüketicileri belirli sigorta poliçelerine, belirli sigorta şirketlerine veya belirli dağıtım kanallarına yönlendirdiği, bu yönlendirmeye uyulmadığında finansmanın onaylanması, teslimatın gecikebileceği telkinlerinde bulunduğu, sürecin olumsuz etkilenebileceği izlenimi yaratıldığı yönünde derneğimize çok sayıda sözlü bildirim ulaşmaktadır.
Bu aşamada kamuoyu ve kamu otoritesiyle paylaşabileceğimiz yazılı delilimiz bulunmamakla beraber hem meslektaşlarımızdan hem de tüketicilerden gelen bildirimlerin sayısı, konunun münferit olmaktan çıktığını düşündürecek boyuta ulaşmıştır. Bu açıklama bir polemik değil, testi kırılmadan yapılmış açık bir uyarıdır.
Buradan açıkça ilan ediyoruz:
Sigorta poliçesi, finansman sözleşmesinin eki veya uzantısı değildir. Tüketicinin malını, geleceğini ve emeğini güvence altına alan bağımsız bir sözleşmedir. Hiçbir finansman kuruluşu, tüketicinin sigorta şirketini ve sigorta acentesini seçme hakkını fiilen ortadan kaldıramaz.
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, sigorta ettirenin serbest iradesiyle tercih yapmasını esas alır.
- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, hâkim konumun yan pazarlara taşınmasını önlemek için vardır.
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketiciye bu tür dayatmalar yapılamasın diye vardır.
- 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu, bu kuruluşların faaliyet alanını ve sınırlarını çizmiştir. Bu sınır, finansman faaliyetini yan ürün satışına dönüştüren bir yönlendirme pratiğiyle aşılamaz.
Tüketicinin belirli bir sigorta şirketine, belirli bir acenteye veya belirli bir sigorta düzenine fiilen mecbur bırakılması; yalnızca sigortacılık mevzuatı bakımından değil, tüketici hukuku, rekabet hukuku ve finansal kuruluşların faaliyet esasları bakımından da ciddi kanunlara aykırı tezatlıktır.
Tüm tasarruf finansman kuruluşlarına açık çağrımızdır:
Müşterilerinizi belirli bir sigorta şirketine, acenteye veya poliçeye yönlendirmiyor; finansman ve teslimat süreçlerinizi tüketicinin sigorta tercihiyle ilişkilendirmiyorsanız, bundan yalnızca memnuniyet duyarız ve bu açıklama sizi hedef almamaktadır.
Ancak aksi yönde uygulamalar sürüyorsa bilinmelidir ki SAB Sigorta Acenteleri Derneği bu sürecin sonuna kadar takipçisi olacaktır.
Bugünden itibaren derneğimize ulaşan her bildirim titizlikle değerlendirilecek; gerektiğinde başvurucularınız aracılığıyla ilgili kuruluşlarla yapılacak görüşmeler hukukun izin verdiği yöntemlerle delillendirilecek, noter tespitleri dâhil yasal ispat imkânlarından yararlanılacaktır.
Elde edilecek her somut delil ve/veya deliller ilgili kurum uyarılmaksızın;
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)’na,
- Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)’na,
- Rekabet Kurumu’na,
- gerekli görülmesi hâlinde diğer yetkili idari ve adli mercilere
ayrı ayrı sunulacak; idari ve hukuki süreçler kararlılıkla işletilecektir.
Finansman gücünüzü aranızdaki rekabette kullanamadığınızda sigorta poliçesinden elde edeceğiniz kazançla “ucuz finansman sağlıyoruz” algısı oluşturmanıza, tüketicinin özgür iradesini kendi lehinize yönlendirmenize ve bağımsız sigorta acentelerini devre dışı bırakmaya çalışmanıza asla göz yummayız.
Sigorta poliçesi bir güven ilişkisinin sonucudur ve ancak vatandaşın özgür tercihiyle yaşar. SAB bu konuda vatandaşın ve meslektaşının yanında taraftır.
Konuya muhatap finansman kuruluşlarına tebliğ; vatandaşımızın ve meslektaşlarımızın bilgilerine arz olunur.
SAB – Sigorta Acenteleri Derneği
Ayhan ÇALIK
