Gayrimenkul alım, satım veya kiralama sürecinde emlakçı komisyonu, emlak danışmanlarının aracılık hizmeti karşılığında hak ettikleri ücrettir. Bu komisyon, mülkün pazarlanması, taraflar arasında müzakerelerin yürütülmesi, belge hazırlığı ve resmi işlemlerin tamamlanması gibi hizmetlerin bedeli olarak talep edilir ve yasal düzenlemelerle üst sınırları belirlenmiştir.
1. Satış komisyonu — Yüzde kaç?
Türkiye’de emlak satış komisyonu, yasal olarak satış bedelinin KDV hariç yüzde 4’ünü geçemez. Bu oran genellikle alıcı ve satıcı arasında eşit şekilde paylaşılır; her bir taraf için satış bedelinin %2’si + KDV şeklinde komisyon hesaplanır. Örneğin 1.000.000 TL’lik bir tapu satışı için emlakçı komisyonu toplamda 40.000 TL + KDV olur ve bu tutar taraflarca anlaşmaya göre paylaşılabilir.
2. Kiralama komisyonu — Ne kadar?
Gayrimenkul kiralama işlemlerinde emlakçı kira komisyonu bir aylık kira bedelini (KDV hariç) aşamaz; sözleşme süresi ne olursa olsun bu tek seferlik bedel üzerine alınır. Genellikle bu komisyon kiracı tarafından ödenir, ancak taraflar farklı bir ödeme anlaşması da yapabilirler.
3. Komisyon hesaplama nasıl yapılır?
-
Satış işlemi: Satış bedeli × komisyon oranı (%) = Komisyon (KDV hariç).
Örneğin satış bedeli 1.000.000 TL ise emlakçı komisyonu %4 sınırına göre 40.000 TL’ye kadar olabilir, ve bu toplam genellikle taraflarca %2 + %2 + KDV olarak paylaşılır. -
Kiralama işlemi: Aylık kira × 1 = Komisyon tutarı (KDV hariç).
Örneğin aylık kira 50.000 TL ise kira komisyonu 50.000 TL + KDV şeklinde hesaplanır.
4. Komisyonu kim öder?
-
Satışta: Yönetmelikte belirtilen üst sınıra göre komisyon, genellikle alıcı ve satıcı arasında eşit paylaştırılır veya taraflar farklı bir şekilde anlaşabilirler.
-
Kiralamada: Komisyon genellikle kiracı tarafından ödenir, fakat kiracı ve ev sahibi arasında farklı bir anlaşma da yapılabilir.
5. Pazarlık ve KDV
-
Emlakçı komisyonları yasal üst sınırdır ve taraflar bu sınırın altında bir oran üzerinden serbestçe anlaşabilirler.
-
Komisyon oranı, hesaplanan tutar KDV hariç olarak belirlenir; üzerine mevcut KDV oranı eklenir.
Özet: Emlak satışlarında maksimum komisyon %4 (KDV hariç) olup, bu genellikle taraflar arasında eşit paylaştırılır. Kiralamalarda ise komisyon bir aylık kira bedelini (KDV hariç) geçemez. Komisyon tutarı, satış veya kira bedeline göre basitçe çarpılarak bulunur ve tarafların anlaşmasıyla netleşir.
