Anayasa Mahkemesi’nin 15.01.2026 Tarih ve 2026/16 sayılı kararı 18.03.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı. AYM bu kararıyla, sigorta acentelerine verilecek disiplin cezaları arasında yer alan “meslekten men” cezasına ilişkin kanuni düzenlemeyi iptal etti. Mahkeme, suçların kanunla belirlenmesi yerine yönetmeliğe bırakılmasını “kanunilik ilkesine” aykırı bularak sigorta acentelerinin teşebbüs özgürlüğünün korunmasına hükmetti.

Danıştay Onuncu Dairesi’nin itirazı üzerine dosyayı inceleyen Yüksek Mahkeme, Sigortacılık Kanunu’nun 27. maddesinde yer alan tartışmalı hükmü masaya yatırdı.

“Suçlar Yönetmelikle Belirlenemez”

İptal edilen hüküm, sigorta acenteliği faaliyetlerine ilişkin “yönetmelikle belirlenecek suçlar” için ayrıca meslekten men cezası verilebilmesini öngörüyordu. AYM kararında, disiplin cezasını gerektiren eylemlerin genel hatlarıyla bile kanunda belirtilmediğine dikkat çekildi. Mahkeme, ceza gerektiren eylemlerin belirlenmesinin tamamen idarenin düzenleyici işlemine (yönetmeliğe) bırakılmasını şu gerekçelerle hukuka aykırı buldu:

• Kanunilik İlkesi: Temel hakları sınırlayan bir düzenlemenin sadece şeklen var olması yeterli olmayıp, temel esasları ve çerçeveyi kanunla belirlemesi gerekir.

  Yasama Yetkisinin Devredilmezliği: Yürütme organına (idareye) sınırları ve kapsamı belirli olmayan geniş bir düzenleme yetkisi verilmesi Anayasa’ya aykırıdır.

  Teşebbüs Özgürlüğü: Meslekten men cezası, sigorta acentelerinin Anayasa ile güvence altına alınan çalışma ve teşebbüs özgürlüğüne doğrudan bir müdahale niteliğindedir.

   

Teşebbüs Özgürlüğü Vurgusu

Kararda, herkesin dilediği alanda çalışma hürriyetine sahip olduğu hatırlatılarak, bu hakkın ancak kanunla ve ölçülü bir şekilde sınırlanabileceği vurgulandı. AYM, ceza gerektiren eylemlerin kanuni çerçevesi çizilmeden idareye yetki verilmesinin “belirsiz” bir alan yarattığına hükmetti.

Karar Oybirliğiyle Alındı

AYM Genel Kurulu, 15 Ocak 2026 tarihinde yaptığı toplantıda söz konusu kuralın iptaline oybirliğiyle karar verdi. Bu kararla birlikte, sigorta acenteleri hakkında sadece yönetmeliğe dayanılarak “meslekten men” cezası verilmesinin önü kapanmış oldu.

İptal Edilen Madde ve İçeriği