Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, ülke gündemindeki Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) düzenlemesine ilişkin yasal sürecin hızla tamamlanmasını beklediklerini ifade etti. Yaşar, yeni sigorta sisteminin, afetlerden kaynaklanan ekonomik kayıpların mitigasyonunda kritik bir rol oynayacağını vurguladı.
Son yıllarda Türkiye’de yaşanan depremler, sel felaketleri ve şiddetli iklim olayları, doğal afet risklerine karşı sigorta teminatının genişletilmesi ihtiyacını ön plana çıkarmıştır. Mevcut Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) kapsamının genişletilerek Zorunlu Afet Sigortası’na (ZAS) evrilmesine yönelik yasal düzenleme beklenirken, sigorta sektörü de afetlerin ekonomik etkilerini minimize etme ve sigortalılık oranlarını artırma hedeflerine yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. TSB Başkanı Ahmet Yaşar, ZAS’ın hayata geçirilmesiyle özellikle sel ve diğer doğal afetlerden mütevellit zararların çok daha geniş bir sigorta koruması altına alınabileceğine dikkat çekti.
Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) tarafından “Risk Yönetimi” ana temasıyla gerçekleştirilen 5. Yatırım Zirvesi’nde konuşan Yaşar, sigortalılık oranlarından afetlerin makroekonomik etkilerine, ZAS düzenlemesinden inovatif parametrik sigortacılık çözümlerine kadar sektörün mevcut gündem maddelerini kapsamlı bir şekilde değerlendirdi.
Türkiye’deki iş yerlerinin yalnızca %20’sinin, konutların ise %23’ünün sigorta güvencesi altında olduğunu belirten Yaşar, araçların %25’inde kasko sigortası bulunduğunu, zorunlu trafik sigortasında ise sigortalılık oranının %80 seviyesinde seyrettiğini açıkladı. Zorunlu Deprem Sigortası’nda ülke genelinde %58 civarında bir sigortalılık oranına ulaşıldığını aktaran Yaşar, bölgesel farklılıkların afet kaynaklı ekonomik kayıpların karşılanmasında belirleyici bir faktör olduğunun altını çizdi. Kahramanmaraş merkezli depremlerde yaşanan 116 milyar dolarlık devasa ekonomik kaybın sadece 6 milyar dolarlık kısmının sigorta mekanizmaları yoluyla karşılanabildiğini hatırlatan Yaşar, afetler öncesinde proaktif risk yönetimi ve önleyici tedbirlerin önemine vurgu yaptı.
Yaşar, sigorta sektörünün misyonundaki dönüşümü şu ifadelerle özetledi: “Önemli olan, afetler gerçekleştikten sonra zararları tazmin etmek değil bu riskler gerçekleşmeden kayıpları azaltabilmek. Sigortacılığın bundan sonraki esas rolünün bu olduğuna inanıyoruz.” Bu vizyon doğrultusunda, TSB’nin COP31 kapsamında sürdürülebilir sigortacılık sözleşmesini imzaladığını da ekledi.
Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) İhtiyacı ve Geniş Kapsamı
DASK’ın ZAS’a dönüşümüne ilişkin yasal düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde bulunduğunu belirten TSB Başkanı, mevcut sistemin yalnızca deprem riskini teminat altına aldığını, oysa Türkiye’nin karşı karşıya olduğu diğer doğal afetlerin de zorunlu sigorta güvencesine dahil edilmesi gerektiğini savundu.
Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinde sel, heyelan, aşırı yağış, fırtına ve orman yangınları gibi spesifik risklerin ön planda olduğunu ifade eden Yaşar, zorunlu sigorta sisteminin bölgesel risk faktörlerini dikkate alan esnek bir yapıya kavuşmasının kritik önem taşıdığına işaret etti.
Konuya ilişkin değerlendirmesinde Yaşar şunları kaydetti: “Şu anda biliyorsunuz DASK sadece deprem afetini teminat altına alıyor. Halbuki ülkemiz artık seller, yer kaymaları, aşırı yağışlar, şehir yangınlarına dönüşen orman yangınları, aşırı iklim olayları, fırtınalar gibi birçok riski barındırıyor ve bölgelerimize göre de bunlar değişiyor.”
ZAS’ın sigortalılık oranlarında anlamlı bir artış sağlayacağına inandıklarını ifade eden Yaşar, Marmara Bölgesi’nde yaşanan sel felaketlerinin neden olduğu ekonomik kayıplara da değindi. Yaşar, “Şu anda Meclis gündeminde sıra bekliyor, bir an önce yasalaşmasını bekliyoruz. ZAS’ın sigortalık oranını arttıracağına inanıyoruz. DASK’ın Marmara Bölgesi’nde yüzde 63’lük bir oranı var. DASK, ZAS’a dönüşmüş olsaydı Marmara’daki sel nedeniyle oluşan ekonomik kayıpların önemli bir kısmını ZAS üzerinden ve sigorta şirketlerimizin ihtiyari projeleri üzerinden karşılıyor olacaktık” şeklinde konuştu.
Parametrik Sigortacılık ve Sektörün Dayanıklılık Kapasitesi
ZAS düzenlemesinin öne çıkan başlıklarından birinin parametrik sigortacılık olduğunu vurgulayan Yaşar, bu inovatif yöntemle belirli afet koşullarının önceden tanımlanmış ölçütlere göre gerçekleşmesi halinde, ayrıntılı zarar tespit süreçleri beklenmeksizin doğrudan ödeme yapılabileceğini açıkladı. Parametrik sigorta uygulamasında, belirlenen deprem büyüklüğü veya yağış miktarı gibi objektif kriterlerin aşılması durumunda, afetten etkilenen kişilere önceden belirlenen koşullar çerçevesinde anında finansal destek sağlanabileceğini belirten Yaşar, böylece afet sonrası finansmana erişimin kayda değer ölçüde hızlandırılabileceğini dile getirdi.
Yaşar, parametrik sigortanın insan odaklı faydalarını şu sözlerle açıkladı: “Depremlerde, sellerde gördük, insanlar kendi evleri zarar görmese bile o alanı terk etmek zorunda kalıyor. Maddi, manevi kayıplara uğruyorlar. Dolayısıyla bir can suyuna ihtiyaçları var. Parametrik sigorta bir yandan bürokrasiyi azaltma, bir yandan da vatandaşlara gündelik hayatlarına devam edebilecekleri finansa ulaşma imkanı sağlayacak.”
Marmara Bölgesi’nde yaşanan sellerin sigorta sektörüne etkilerine ilişkin güncel verileri de paylaşan Yaşar, afetin ardından 12 bini aşkın hasar dosyasının açıldığını, çoğunluğu İstanbul’da olmak üzere toplam hasar tutarının 15 milyar liraya ulaştığını bildirdi. Yaşar, söz konusu hasarın 1,5 milyar liralık bölümünün nakden ödendiğini belirtti.
Sel hasarları nedeniyle bazı sigorta şirketlerinin iflas ettiği yönündeki sosyal medya paylaşımlarına sert tepki gösteren Yaşar, sektörün son derece güçlü reasürans kapasitesine sahip olduğunun altını çizdi. Yaşar, “Şirketlerimizin koruma kapasiteleri çok yüksek. Bu hasar, bizim için çok küçük. Kahramanmaraş’taki depremler sonrası oluşan 6 milyar dolarlık hasar da çok küçüktü, bilançolarımızı etkilemedi. Keşke sigortalılık oranları daha yüksek olsaydı çok daha fazla zararı tazmin edebilirdik” ifadelerini kullandı. Sosyal medyada yayılan spekülatif iddiaların sektöre duyulan güveni olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Yaşar, “Bu kadar güçlü reasürans kapasiteleri bulunan şirketlerin selden, şundan bundan etkilenmesi, iflas etmesi; fikri ve vicdanı olan bir insanın söylemeyeceği şeyler. Sosyal medyada tırnak içinde takipçi kasmak için bunları yapıyorlar. Ama bu da güvenlik risklerinden bir tanesi bana göre” diyerek bu tür iddiaları yalanladı.
Finans piyasalarındaki volatilite ve dalgalanmaların Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) etkisine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Yaşar, sisteme katılımların istikrarlı bir şekilde devam ettiğini belirterek, “Biz şunu çok net bir şekilde görüyoruz ki vatandaşımız için en güvenli liman yine bireysel emeklilik sistemidir” yorumunu yaptı.
Zirvede söz alan Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu ise küresel ölçekte artan belirsizliklerin şirketler açısından risk yönetimini stratejik bir zorunluluk haline getirdiğini ifade etti. Üretimden enerji güvenliğine, finanstan lojistiğe, teknolojiden insan kaynağına kadar birçok alandaki risklerin birbiriyle entegre hale geldiğine dikkat çeken Zorlu, şirketlerin yalnızca mevcut tehditlere karşı önlem almasının yetersiz olduğunu, bütün faaliyet alanlarını kapsayan, uçtan uca bir risk yönetimi yaklaşımına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Zorlu, kurumsal dayanıklılığın önemini vurgulayarak, “Üretimden enerji güvenliğine ve tedariğe, finanstan lojistiğe, teknolojiden insan kaynağına kadar bütün değer zincirini kapsayan, uçtan uca bir risk yönetimi anlayışına ihtiyaç duyuyoruz. Bu süreçte çeviklik ve özellikle kurumsal dayanıklılık, şirketlerin rekabet gücünü belirleyen temel yetkinlikler haline geliyor” şeklinde konuştu.








