Kış sabahlarının tanıdık görüntüsü: Sürücü aracı ısınsın diye çalıştırır, birkaç dakikalığına eve ya da markete girer. Bir başkası kapının önünde bagajdan eşya indirirken motoru kapatmaz. Döndüklerinde araç yerinde yoktur. Acenteyi arayan müşterinin cümlesi de hep aynıdır: “Kaskom var, hırsızlık teminatım var, öyle değil mi?”
Hırsızlık teminatı her çalınmayı kapsamaz
Kasko Genel Şartları, aracın anahtarı ele geçirilerek çalınmasını kural olarak teminat dışında bırakır; sigortacı bu riski ancak ek sözleşmeyle üstlenir. Piyasadaki poliçelerin çoğunda bu ek sözleşme vardır, fakat aynı klozun içinde bir de sınır bulunur: Anahtarla çalışan araçlarda, anahtar kontakta ya da araç içinde bırakıldığı sırada gerçekleşen çalınmalar teminat dışıdır. Anahtarsız çalıştırma sistemli araçlarda aracın çalışır bırakılması veya kartın araç içinde ya da çalıştırma mesafesinde bulunması da aynı sonucu doğurur. Teminatın kapsadığı durumlar ise dar tutulmuştur: anahtarın gasp edilmesi, ev ya da işyeri niteliğindeki kapalı ve kilitli bir mekândan zorla alınması, aracın belge karşılığında bırakıldığı otopark veya servisten çalınması gibi.
Yargıtay sözleşmenin lafzına bakıyor
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 22.09.2025 tarihli, 2024/636 Esas, 2025/12891 Karar sayılı kararında sürücü, aracı çalışır vaziyette bırakıp bagajdan dosya alırken bir yabancı araca binip uzaklaşmıştı. Sigorta Tahkim Komisyonu hasarın ödenmesine karar vermişti. Daire, gasp ya da kapalı mekândan anahtar alma gibi bir durum bulunmadığını, poliçede anahtar kontaktayken gerçekleşen çalınmanın açıkça teminat dışı bırakıldığını belirterek kararı bozdu. Karar oy çokluğuyla verildi; karşı oy, Komisyon kararının onanması gerektiği görüşündeydi.
Aynı Daire’nin 03.06.2025 tarihli, 2025/6578 Esas, 2025/9071 Karar sayılı kararı daha da öğretici. Anahtar bir otoparkın giriş kulübesindeki dolaba bırakılmış, görevli kulübeden kısa süreliğine ayrılınca hırsızlar anahtarı alıp aracı götürmüştü. Daire, önceki bozma kararında anahtarın kapalı ve kilitli bir mekânda muhafaza edilmediğini, bu nedenle zararın teminat dışında kaldığını belirtmişti; bozmaya uyularak verilen ret kararını oy birliğiyle onadı. Sigortalının “genel şartlar bana anlatılmadı” itirazı da sonucu değiştirmedi: Türk Ticaret Kanunu’nun 1423. maddesine göre aydınlatma yapılmamış olsa bile poliçeye 14 gün içinde itiraz edilmemişse sözleşme genel şartlar ve poliçe şartlarıyla kurulmuş sayılır.
Acentenin masasında üç uyarı
Birincisi, poliçeyi teslim ederken hırsızlık teminatının sınırını tek cümleyle söyleyin: “Anahtar araçtayken ya da motor çalışırken çalınırsa ödenmez.” Bu cümle hem müşteriyi korur hem de hasar anında acenteye yöneltilecek “bana söylemediniz” sitemini önler.
İkincisi, anahtarın teslim edildiği yer önemlidir. Vale, otopark ya da servise bırakılan araçta teminat çoğu poliçede ancak teslimin belgeyle yapılmasına bağlıdır. Müşteriye fiş ya da teslim tutanağı almasını hatırlatın; o kâğıt, hasar dosyasındaki en değerli belge olabilir.
Üçüncüsü, ihbar ve ifade aşamasında dikkatli olunmalıdır. Sigortacı ret gerekçesini çoğu zaman sigortalının karakoldaki ilk ifadesinden kurar. Olay nasıl olduysa öyle anlatılmalı; ancak “anahtar üzerindeydi” gibi kesin cümleler, gerçekten öyle değilse aceleyle kurulmamalıdır. Yedek anahtarın nerede olduğu, aracın kilitli olup olmadığı gibi ayrıntılar tutanağa doğru geçirilmelidir.
Birkaç dakikalık rahatlık, yüz binlerce liralık bir aracı teminatsız bırakabiliyor. Bu kuralı poliçe imzalanırken anlatmak, araç çalındıktan sonra anlatmaktan her zaman kolaydır.
Av. Melih Küçükcankurtaran — sigortamhukuk.com








