Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporları, üniversite hastanelerinde tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasında önemli sorunlar bulunduğunu ortaya koydu. Raporda, incelenen 17 üniversitenin önemli bölümünde hekimlerin sigorta yükümlülüğünü yerine getirmediği veya poliçelerini kurumlarına bildirmediği tespit edildi.
Sayı verilen 12 üniversitedeki veriler toplandığında en az 4.886 hekim ve sağlık çalışanının sigortasının bulunmadığı ya da poliçesini kuruma bildirmediği görüldü. Kanunda öngörülen idari para cezasının bu kişilerin tamamına uygulanması halinde toplam tutarın 589 milyon TL’yi aşabileceği hesaplandı.
Malpraktis Sigortası Zorunlu
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesi uyarınca kamu sağlık kurumlarında görev yapan tabip, diş tabibi ve uzman hekimlerin tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca yapılabilecek rücu işlemlerine karşı sigorta yaptırması gerekiyor.
Zorunlu mali sorumluluk sigortasının priminin yarısı hekim tarafından, diğer yarısı ise döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, bulunmayan kurumlarda kurum bütçesinden karşılanıyor. Hekim primi önce kendisi ödüyor, ardından primin yarısını kurumdan geri alıyor.
Sigortasını yaptırmayanlar hakkında idari para cezası uygulanıyor. 2025 yılı için bu ceza, sigortası yaptırılmayan her kişi bakımından 120.567,72 TL olarak uygulanıyor.
Üniversitelerde Sigortasız Hekim Sayısı Dikkat Çekiyor
Sayıştay denetimlerinde bazı üniversite hastanelerinde sigortasızlık oranlarının oldukça yüksek olduğu görüldü.
Gaziantep’te Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ndeki 863 doktordan 790’ının, Diş Hekimliği Fakültesi’ndeki 121 diş hekiminden ise 113’ünün sigortasız olduğu tespit edildi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nde 575 çalışandan 530’unun sigortasının bulunmadığı belirlendi.
Hacettepe Üniversitesi’nde 991 hekimin poliçe veya ödeme makbuzunu idareye ibraz etmediği, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde ise 590 çalışanın sigortasız olduğu kaydedildi.
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nde 596 hekimin yalnızca 123’ünün sigortalı olduğu, 473 hekimin ise sigortasız bulunduğu tespit edildi. Süleyman Demirel Üniversitesi’nde 468, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde 322 çalışanın sigortasını yaptırmadığı veya kurumuna bildirmediği belirlendi.
Dicle Üniversitesi’nde 239 doktor ve 22 diş hekiminin, Atatürk Üniversitesi’nde ise sigorta kapsamındaki 244 personelden 135’inin sigortasız olduğu raporlara yansıdı. Bursa Uludağ Üniversitesi’nde 1.039 çalışandan 123’ünün sigortasız olduğu, bunlardan 41 kişinin ise denetim sırasında hâlen sigortasının bulunmadığı bildirildi.
Malpraktis Tazminatında Sigorta Neden Önemli?
Sayıştay raporlarında dikkat çeken ikinci konu, malpraktis davaları sonucunda ödenen tazminatların sigorta şirketlerinden tahsil edilememesi oldu.
Mevzuata göre tıbbi işlem nedeniyle tazminat davası açılması halinde davanın sağlık meslek mensubuna, geçerli mesleki mali sorumluluk sigortası bulunması durumunda ise sigorta şirketine ihbar edilmesi gerekiyor.
5 Haziran 2025’te yapılan düzenlemeyle, idarenin kesinleşen tazminatı ödemesinin ardından zorunlu sigortası bulunan sağlık meslek mensubunun yerine geçerek, hekimin kusuru oranında ve poliçe teminatı kapsamında sigorta şirketinden tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerini talep edebilmesinin önü açıldı.
Ancak bunun için hekimin geçerli bir poliçesinin bulunması ve davanın sigorta şirketine ihbar edilmesi gerekiyor. Hekime doğrudan rücu ise hekimin kasten görevini kötüye kullandığının kesinleşmiş ceza mahkemesi kararıyla tespit edilmesi halinde mümkün oluyor.
Kahramanmaraş’ta 1,28 Milyon TL’lik Tazminat
Sayıştay’ın Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne ilişkin raporu, sorunun kamu bütçesine yansımasını somut biçimde ortaya koydu.
Rapora göre üniversite tarafından aleyhe sonuçlanan davalar nedeniyle 1.278.974,07 TL tazminat ödendi. Ancak davaların sigorta şirketlerine ihbar edildiğine ilişkin herhangi bir belge bulunamadı ve yapılan ödemeler sigorta şirketlerinden tahsil edilmedi.
Üniversitenin düzeltme çalışmalarına başladığı belirtilirken, Sayıştay tarafından tazminat ve diğer giderlerin kamu üzerinde bırakılmaması gerektiği vurgulandı.
Çukurova’da Prim Kamudan, Tazminat da Kamudan
Çukurova Üniversitesi’nde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Hastane, malpraktis davalarında dava dilekçelerini ilgili hekimlere iletirken, hekimin davayı sigorta şirketine ihbar edip etmediğini takip eden bir uygulamanın bulunmadığı tespit edildi.
Ayrıca hekimler hakkında kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı bulunmadığı için rücu mekanizmasının da işletilmediği belirtildi. Sayıştay, sigorta priminin yarısının idare bütçesinden karşılanmasına rağmen tıbbi kötü uygulama nedeniyle ortaya çıkan maddi ve manevi tazminatlar ile yargılama giderlerinin hastane bütçesinde kaldığına dikkat çekti.
Hekimler İçin de Finansal Risk Oluşturuyor
Sayıştay, zorunlu malpraktis sigortasının yaptırılmamasının yalnızca kamu kurumları açısından değil, hekimler bakımından da risk oluşturduğuna dikkat çekti.
Sigortanın yaptırılması, hem sigorta yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle uygulanabilecek idari yaptırımların önlenmesi hem de malpraktis kaynaklı tazminatlarda hekimin ve idarenin karşılaşabileceği mali yükün azaltılması açısından önem taşıyor.
Üniversitelerden Sigorta Takibi Açıklaması
Sayıştay bulgularının ardından üniversitelerin önemli bölümü hekimlere yazılı ve sözlü bilgilendirme yapıldığını bildirdi. Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, her yıl düzenli bilgilendirme yapıldığını ve poliçesini teslim eden hekimlere primin yarısının iade edildiğini açıkladı.
Bazı üniversiteler ise hekimlerin sigortayı yaptırmasına rağmen poliçeyi kuruma bildirmediğini belirtti. Çukurova Üniversitesi, sigortanın yasal zorunluluk olduğunu kabul ederek hekimleri sigortayı yıllık olarak yaptırmaya yönlendirecek idari tedbirler alınacağını bildirdi. Atatürk Üniversitesi de sigortasız personel kalmaması için kontrol mekanizmalarının etkinleştirileceğini açıkladı.
Sayıştay’ın tespitleri, kamu sağlık kurumlarında zorunlu mali sorumluluk sigortasının yalnızca poliçenin düzenlenmesiyle sınırlı olmadığını; poliçenin kuruma bildirilmesi, dava süreçlerinde sigortacının zamanında haberdar edilmesi ve tazminatların poliçe kapsamında takip edilmesinin de kritik olduğunu ortaya koyuyor.
