Türkiye’de bir dönem “ihtiyaç” olarak görülen otomobil sahipliği, 2026 yılı itibarıyla ağır bir finansal yüke dönüştü. Akaryakıttan sigortaya, vergiden periyodik bakıma kadar her kalemde yaşanan fahiş artışlar, bir aracın yıllık toplam maliyetini 150 bin liranın üzerine taşıdı. Özellikle büyükşehirlerde yaşayan orta gelir grubu aileler, bu yükü taşıyamayarak araçlarını satışa çıkarmaya başladı.
Ekonomik veriler, araç sahipliği kültürünün yerini “ihtiyaç anında kullanım” (araç kiralama, paylaşımlı ulaşım) modeline bıraktığını gösteriyor.
Kalem Kalem Araç İşletme Maliyetleri
Haberde yer alan verilere göre, standart bir binek aracın yıllık minimum ve maksimum gider tablosu şu şekilde şekilleniyor:
-
Akaryakıt Gideri: Yıllık ortalama 42.000 TL ile 65.000 TL arasında değişiyor.
-
Sigorta ve Kasko: Zorunlu Trafik Sigortası 8.000 – 20.000 TL, Kasko ise 10.000 – 30.000 TL bandında seyrediyor.
-
Otopark ve Yıkama: Şehir içi otopark masrafları yıllık 12.000 TL ile 36.000 TL’yi bulabiliyor.
-
Bakım ve Vergi: Periyodik bakımlar 8.000 – 20.000 TL, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ise 5.000 – 15.000 TL arasında ek yük getiriyor.
-
Diğer: Köprü ve otoyol geçişleri, lastik değişimi ve olası trafik cezaları bu rakamı daha da yukarı taşıyor.
Orta Sınıf “Araçsızlaşma” Yolunda
Yüksek maliyetler nedeniyle galerilerde ve ilan sitelerinde “ihtiyaçtan satılık” ilanlarında ciddi bir artış gözleniyor. Özellikle iki aracı olan ailelerin tek araca düştüğü, tek aracı olanların ise toplu taşıma veya mikromobilite (elektrikli scooter/bisiklet) seçeneklerini değerlendirdiği belirtiliyor. Galerici esnafı, maliyetler nedeniyle sadece araç alım-satım hızının değil, araçların trafikte kalma sürelerinin de azaldığına dikkat çekiyor.
“Sahiplik” Yerine “Erişim” Modeli
Ulaşım alışkanlıklarındaki bu köklü değişim, otomobili bir yatırım aracı olmaktan çıkarıp sadece bir “hizmet” haline getirdi. Vatandaşlar yıllık 150 bin TL’lik sabit yükü üstlenmek yerine, sadece ihtiyaç duyduklarında araç kiralamayı veya taksi kullanımını daha ekonomik bulmaya başladı.
