Sektörün usta kalemlerinden Noyan Doğan’ın Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ve Araç Değer Kaybı konularındaki düzenlemelere yönelik yazısı aşağıda.
…
Yeni düzenleme ile kazalarda trafik sigortası ve kaskodan, hasar süreçlerinden eksper uygulamasına ve değer kaybı tazminatına kadar her şey değişti.
Geçen perşembe, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Kamuoyuna yansımasına baktım, sadece sigorta eksper atamasına yönelik yönetmelikmiş gibi algılandı. Oysa, yeni düzenleme ile trafik kazalarında sigortada hasar süreçlerinden eksper uygulamasına, değer kaybı tazminatına kadar her şey değişti. Sadece bu kadarla da sınırlı değil; yeni düzenleme, yıllardır trafik sigortasında, sigorta şirketi ile vatandaş arasında değer kaybından kaynaklı anlaşmazlıkları da bitirecek.
Yeni uygulama 33 milyon sürücüyü nasıl etkileyecek madde madde anlatayım ama iki önemli hususun altını çizeyim: Birincisi, hasar tespitini yapacak eksperler artık otomatik ve sıralı atanacak. İkincisi, hasar tespiti ile değer kaybı tazminatı da hesaplanacak.
Hasar ihbarları sigorta şirketlerine direkt yapılacak. Trafikte kazaya karıştınız, birileri size ulaşıp, ‘vekalet verin sizin yerinize başvuruyu yapar, süreci takip ederiz’ derse de önemi yok. Sigorta şirketine şahsen başvuracaksınız.
Hasar tespitini yapacak eksperi hem vatandaş hem de sigorta şirketi seçebilecek. Vatandaş, ‘ben eksper istiyorum’ diyebilecek.
Yeni düzenleme ile trafik sigortasında eksper uygulaması da değişiyor. Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) adı verilen sistem kurulacak ve eksperler sıralı olarak hasar dosyasına atanacak. Peki, hasar tespit süreci nasıl işleyecek? Eksperler EKSİST sistemine dahil edilecek. Vatandaş ‘şu eksper olsun’ diyemeyecek, sigorta şirketi de kendisi eksper seçip, atayamayacak. Hasar tespitini yapacak eksperi EKSİST otomatik ve sıralı olarak atayacak. Atanan eksper, hasarınızı tespit edecek.
Araçta oluşan hasar, trafik sigortasının maddi teminat tutarının 10’da 1’ini aşıyorsa, zorunlu olarak hasar tespitini eksper yapacak. Bu tutar bugün için 30.000 TL. Yani, oluşan hasar 30 bin TL’nin üzerinde ise mutlaka hasar tespitini EKSİST sistemi üzerinden atanacak eksper yapmak zorunda. Bu tutarın altındaki hasarlar için sigorta şirketi ile vatandaş kendi arasında anlaşabilir.
DEĞER KAYBI TAZMİNATI DEĞİŞTİ
Yeni uygulama ile değer kaybı tazminatına da düzenleme getirildi. Artık eksper, araçta oluşan hasarı tespit ederken aynı zamanda araçtaki değer kaybını da hesaplayacak ve eksper raporuna ödenecek tazminat tutarını ekleyecek. Böylece değer kaybının ayrı hesaplanması, tazminat tutarının beğenilmeyip hukuk yoluna başvurulması, birtakım aracıların daha fazla tazminat almak için vatandaşın peşinden koşturması, ayrı ayrı kişiler tarafından ayrı ayrı tazminatlar hesaplaması gibi karmaşa bitecek. Örnekle anlatayım. Trafikte bir başkasının aracına çarptınız. Sigorta şirketi hasar dosyasını açtı ve EKSİST sistemi üzerinden eksper atandı. Eksper incelemesini yaptı ve karşı tarafın aracında 150 bin lira maddi hasar olduğunu tespit etti. Aynı eksper, aynı anda değer kaybı tazminatını da hesaplayacak. Misal, değer kaybı tazminatı da 40 bin lira olarak hesaplandı. Trafik sigortasını yaptırdığınız sigorta şirketi, karşı tarafa 190 bin liralık zararını ödeyecek.
DEĞER KAYBI TAZMİNATI DEĞİŞTİ
Yeni uygulama ile değer kaybı tazminatına da düzenleme getirildi. Artık eksper, araçta oluşan hasarı tespit ederken aynı zamanda araçtaki değer kaybını da hesaplayacak ve eksper raporuna ödenecek tazminat tutarını ekleyecek. Böylece değer kaybının ayrı hesaplanması, tazminat tutarının beğenilmeyip hukuk yoluna başvurulması, birtakım aracıların daha fazla tazminat almak için vatandaşın peşinden koşturması, ayrı ayrı kişiler tarafından ayrı ayrı tazminatlar hesaplaması gibi karmaşa bitecek. Örnekle anlatayım. Trafikte bir başkasının aracına çarptınız. Sigorta şirketi hasar dosyasını açtı ve EKSİST sistemi üzerinden eksper atandı. Eksper incelemesini yaptı ve karşı tarafın aracında 150 bin lira maddi hasar olduğunu tespit etti. Aynı eksper, aynı anda değer kaybı tazminatını da hesaplayacak. Misal, değer kaybı tazminatı da 40 bin lira olarak hesaplandı. Trafik sigortasını yaptırdığınız sigorta şirketi, karşı tarafa 190 bin liralık zararını ödeyecek.
KASKOYA DA ZORUNLU EKSPER UYGULAMASI
EKSİST sistemi üzerinden atanan eksperin yaptığı hasar tespitine hem vatandaş hem de sigorta şirketinin itiraz hakkı olacak. Eksper tarafından yapılan tespitlere, 3 iş günü içinde sigorta şirketi veya vatandaş itiraz edebilecek. İtiraz halinde EKSİST üzerinden yeni bir eksper ataması yapılacak.
Peki, yeni atanan eksperin ücretini kim ödeyecek? İtiraz üzerine yeni atanan eksperin hasar raporu önceki ile aynı çıkarsa; yeni eksperi sigorta şirketi talep ettiyse ücreti sigorta şirketi, vatandaş talep ettiyse vatandaş cebinden ödeyecek.
Yeni düzenleme sadece trafik sigortasını değil kasko sigortasını da kapsıyor. Trafik kazasında kaskolu araçta oluşan hasarın ağır ya da tam hasar olması halinde hasar tespitini zorunlu olarak eksper yapacak. Eksper ise trafik sigortasında olduğu gibi yine EKSİST üzerinden, otomatik olarak, sıralı atanacak.
Gerek EKSİST sistemi, gerek sıralı eksper uygulaması, gerek değer kaybı hesaplaması yeni uygulamalar olduğu için bir geçiş süreci de tanındı. Bu süreçte de iki ilde pilot uygulama yapılacak. Şöyle anlatayım. Yeni düzenleme 1 Nisan tarihinde uygulamaya girecek. Trafik ve kasko sigortasında sıralı eksper atamalarına ilişkin pilot uygulama Bursa ve Ordu’da 1 Nisan 2026 tarihinden itibaren başlayacak ve 3 ay sürecek. Bu illerin dışında ise bugünkü uygulama devam edecek. 1 Temmuz itibariyle yeni dönem tüm illerde başlayacak.
